جم- بازار مسکن در آخرین ماه زمستان ، شاهد افزایش سرعتی بی‌سابقه در سطح
قیمت‌ها بوده است. در حالی که شاخص‌های ملی، تورم ماهانه مسکن را در سطح کشوری
رقمی بی‌سابقه از سال ۹۱ به بعد ثبت کرده‌اند، فعالان و کارشناسان اقتصادی در خراسان جنوبی این پرسش را مطرح
می‌کنند که این “جهش تاریخی” چه بازتابی در بازار مسکن استان، به ویژه در شهرهای
بزرگ آن مانند بیرجند، قاین و طبس داشته است.بر اساس داده‌های ملی، میانگین قیمت پیشنهادی واحدهای مسکونی در کشور در بهمن ماه ۱۵.۶ درصد افزایش نسبت به ماه دی را نشان می‌دهد. این بالاترین نرخ تورم ماهانه ملکی ثبت شده از ابتدای دهه ۹۰ شمسی است.
ریشه های شوک: تقابل عرضه
و انتظارات در سطح ملی
بررسی‌ها نشان می‌دهد که این جهش قدرتمند در قیمت‌ها، بیشتر ناشی از “تقابل رفتار عرضه و تقاضا” و “تشدید انتظارات تورمی” در جامعه بوده است، نه صرفاً افزایش شدید حجم معاملات خرید. همزمان با ورود خریدارانی که به
دنبال حفظ ارزش دارایی خود بودند، فروشندگان با دیدن سیگنال‌های رشد قیمت و جاماندگی ۱۸ ماهه بازدهی ملک از بازارهای رقیب (مانند طلا و ارز) ، ترجیح دادند از میز معاملات خارج شده و
عرضه را به تعویق بیندازند. این پدیده در سطح استانی نیز با کاهش محسوس فایل‌های فروش در بنگاه‌های املاک بیرجند و سایر شهرستان‌ها مشهود بوده است. کاهش ساخت‌وساز در یک سال گذشته به دلیل افزایش هزینه‌های مصالح و دستمزد، عملاً سهم واحدهای نوساز و باکیفیت را در بازار استان کم کرده است.
یکی از دلایل اصلی این هیجان خرید، تلاش برای جبران “جاماندگی قیمتی” مسکن نسبت به سایر بازارهاست. به عنوان مثال، در حالی که بازدهی بازار مسکن در سال ۱۴۰۳ تنها حدود ۱۷ درصد بود، بازدهی بازارهایی مانند سکه و طلا در سطح کشوری به مراتب بالاتر و در برخی موارد بیش از ۱۰۰ درصد بوده است. این اختلاف فاحش، دارایی‌های
نقد شده از بازارهای رقیب را به سمت مسکن سوق داده است.
این روند باعث شده است که توان خرید بخش قابل توجهی از متقاضیان مصرفی در خراسان جنوبی کاهش یابد، چرا که افزایش قیمت طلا و ارز، بودجه خرید برخی خریداران را تقویت کرده، اما در مقابل، سطح قیمت پیشنهادی آپارتمان‌ها را از دسترس آن‌ها خارج کرده است.
چشم‌انداز اسفند و ریسک سیاسی
به عقیده کارشناسان ساخت‌وساز و فعالان بازار مسکن خراسان جنوبی، هیجان خرید
ماه بهمن، تحت تأثیر انتظارات برای سال جدید، به اوج خود رسید. با این حال، نگرانی‌های ناشی از ریسک‌های احتمالی سیاسی و منطقه‌ای، باعث شده است که بسیاری از فروشندگان و خریداران محتاط‌تر شوند و معاملات در بازه زمانی کوتاه‌تری انجام پذیرد.در حال حاضر، به نظر می‌رسد بازار کشش فعالیت بیشتر تا
پایان سال را ندارد. خریداران عمدتاً از گروه مصرفی و تبدیل‌به‌احسن هستند و سرمایه
گذاران نیز بیشتر به دنبال فایل‌های زیر قیمت می‌گردند که با جهش اخیر، تعداد
آن‌ها کاهش یافته است. پیش‌بینی می‌شود اگر ثبات سیاسی و اقتصادی بازگردد، فعالیت جدی‌تر بازار مسکن استان پس از تعطیلات نوروز، احتمالاً از اردیبهشت ماه سال آینده از سر گرفته شود.
