مهدی‌آبادی – کمتر از 20 روز دیگر تا برگزاری هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا باقی مانده است؛ انتخاباتی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین عرصه‌های مشارکت مردمی در اداره امور شهری باشد. در این روزها احزاب، گروه‌های سیاسی و فعالان اجتماعی هر یک در تکاپوی معرفی نامزدهای خود هستند و فضای عمومی جامعه نیز به‌تدریج رنگ و بوی انتخاباتی به خود می‌گیرد. مردم در یازدهم اردیبهشت پای صندوق‌های رأی خواهند رفت تا بر اساس شناخت، برنامه‌ها و انتظارات خود از آینده شهر، نمایندگانشان را برای حضور در شورای شهر برگزینند. شورای شهر، نهادی برای تصمیم‌سازی در حوزه مدیریت شهری است؛ نهادی که باید صدای مردم و نماینده واقعی مطالبات شهروندان باشد. با این حال، تجربه دوره‌های مختلف نشان داده است که گاهی این جایگاه مهم با حاشیه‌هایی همراه شده که نه تنها به پیشرفت شهر کمکی نکرده، بلکه بخشی از ظرفیت شورا را صرف اختلافات داخلی یا رقابت‌های سیاسی کرده است. در حالی که شورا نه محل تسویه در حالی که شورا نه محل تسویه‌حساب‌های جناحی است و نه بستری برای رقابت‌های حزبی. شورای شهر نهادی خدمات‌محور است که باید فارغ از گرایش‌های سیاسی، تنها به توسعه و آبادانی شهر بیندیشد. در چنین شرایطی، بهترین داور و قاضی عملکرد شورا نیز مردم هستند. شهروندانی که هر روز در خیابان‌ها، محله‌ها و فضاهای عمومی شهر زندگی می‌کنند و آثار تصمیم‌های شورا را به‌صورت ملموس لمس می‌کنند. طبیعی است که مردم نیز در آستانه این انتخابات، انتظارات مشخصی از نامزدهای شورای هفتم دارند؛ انتظاراتی که اگر به درستی شنیده و در برنامه‌های مدیریتی لحاظ شود، می‌تواند مسیر توسعه شهری را هموارتر کند. نخستین انتظار مردم از نامزدهای شورای شهر، دوری از شعارزدگی است. تجربه نشان داده است که در فضای انتخابات، وعده‌های بزرگ و شعارهای جذاب به‌راحتی مطرح می‌شوند، اما پس از پیروزی در انتخابات، بسیاری از این وعده‌ها به فراموشی سپرده می‌شوند. شورا نیازمند افرادی است که با برنامه‌ای واقع‌بینانه وارد میدان شوند؛ کسانی که نقشه راه مشخصی برای شهر داشته باشند و بتوانند پس از ورود به شورا نیز به همان برنامه‌ها پایبند بمانند. مردم بیش از هر چیز به صداقت، برنامه و عملگرایی نیاز دارند، نه شعارهای پر زرق و برق. یکی دیگر از مطالبات مهم شهروندان، توجه جدی به حاشیه‌های شهر است. در بسیاری از شهرها، از جمله بیرجند، مناطق حاشیه‌ای سال‌هاست که با مشکلات و محرومیت‌هایی در حوزه‌های مختلف روبه‌رو هستند. این مناطق اغلب با آسیب‌های اجتماعی بیشتری دست‌وپنجه نرم می‌کنند و متأسفانه بیشترین فشار این آسیب‌ها بر قشر جوان وارد می‌شود. انتظار طبیعی مردم این است که شورای آینده نگاه ویژه‌ای به این مناطق داشته باشد و با برنامه‌ریزی دقیق، بخشی از شکاف خدماتی میان مرکز شهر و حاشیه‌ها را کاهش دهد. از سوی دیگر، توسعه فضاهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی نیز یکی از نیازهای جدی شهروندان است. شهر سالم شهری است که در آن امکانات فرهنگی و ورزشی به‌صورت متوازن در نقاط مختلف توزیع شده باشد. تمرکز این امکانات در یک یا چند نقطه خاص نه تنها عدالت شهری را زیر سؤال می‌برد، بلکه بخش بزرگی از جمعیت شهر را از دسترسی به این خدمات محروم می‌کند. شورای هفتم باید با نگاهی عدالت‌محور، برنامه‌ای برای توزیع متناسب این فضاها در سطح شهر داشته باشد. در کنار این مسائل، اجرای پروژه‌های زیرساختی نیز از دیگر مطالبات مردم است. پروژه‌هایی مانند احداث تقاطع‌های غیرهمسطح می‌توانند نقش مهمی در کاهش ترافیک و تسهیل رفت‌وآمد شهروندان داشته باشند. شهر بیرجند در سال‌های اخیر با افزایش حجم خودروها و ترافیک در برخی محورهای اصلی مواجه شده و اجرای چنین طرح‌هایی می‌تواند بخشی از این مشکلات را کاهش دهد. البته اجرای این پروژه‌ها نیز باید بر اساس اولویت‌بندی دقیق و مطالعات کارشناسی صورت گیرد تا منابع شهری به شکل بهینه هزینه شود. اصلاح مبلمان شهری و سامان‌دهی پیاده‌روها نیز از دیگر موضوعاتی است که شهروندان به آن توجه دارند. پیاده‌روهای ناهمگون، فرسوده یا غیرایمن نه‌تنها جلوه بصری شهر را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه رفت‌وآمد شهروندان، به‌ویژه سالمندان و افراد دارای معلولیت را با مشکل مواجه می‌کند. همسان‌سازی و بهسازی این فضاها می‌تواند گامی مهم در جهت ارتقای کیفیت زندگی شهری باشد. در کنار همه این مسائل، تجربه شورای ششم بیرجند یک درس مهم برای آینده به همراه دارد و آن ضرورت پرهیز از اختلافات داخلی است. اختلاف میان اعضای شورا، اگر از چارچوب نقد سازنده خارج شود، می‌تواند انرژی و ظرفیت شورا را هدر دهد و روند تصمیم‌گیری را با اختلال مواجه کند. شورای هفتم باید از این تجربه درس بگیرد و منافع شهر را بر هرگونه اختلاف شخصی یا جناحی ترجیح دهد. یکی دیگر از حوزه‌هایی که نیازمند توجه جدی شورای آینده است، سیستم حمل‌ونقل شهری بیرجند است. وضعیت فعلی این حوزه نشان می‌دهد که بدون یک برنامه جامع و نگاه بلندمدت نمی‌توان از شرایط موجود عبور کرد. سامان‌دهی خطوط حمل‌ونقل، افزایش کارایی ناوگان و ایجاد نظم در شبکه جابه‌جایی شهری از اقداماتی است که می‌تواند بخشی از مشکلات ترافیکی شهر را کاهش دهد. ایجادبازارهای محلی در نقاط مختلف شهر، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار مانند شمال شهر، نیز از جمله پیشنهادهایی است که می‌تواند هم به رونق اقتصادی محله‌ها کمک کند و هم دسترسی شهروندان به کالاهای مورد نیاز را آسان‌تر سازد. چنین طرح‌هایی اگر با برنامه‌ریزی مناسب اجرا شود، می‌تواند به تقویت اقتصاد محلی و حمایت از تولیدکنندگان خرد نیز منجر شود. از سوی دیگر، شهربازی بیرجند که سال‌هاست یکی از فضاهای تفریحی مهم شهر محسوب می‌شود، نیازمند نوسازی و تجهیز وسایل بازی است. بسیاری از شهروندان به‌ویژه خانواده‌ها انتظار دارند امکانات این مجموعه به‌روز شود تا بتواند پاسخگوی نیازهای نسل جدید باشد. در نهایت، یکی از اساسی‌ترین مطالبات مردم از شورای آینده، تحقق عدالت در توزیع خدمات شهری است. هزینه‌کرد بخش بزرگی از بودجه شهری در یک نقطه خاص یا اجرای پروژه‌هایی که اولویت واقعی شهر نیستند، نوعی بی‌عدالتی در مدیریت شهری محسوب می‌شود. شورای شهر باید با نظارت دقیق بر عملکرد واحدهای خدمات شهری و تخصیص عادلانه منابع، اطمینان حاصل کند که همه شهروندان از خدمات شهری به شکل برابر بهره‌مند می‌شوند.گره‌های ترافیکی که در بسیاری از ساعات روز در خیابان‌های اصلی بیرجند شکل می‌گیرد نیز نشانه‌ای از یک چالش جدی در مدیریت شهری است؛ چالشی که بدون برنامه‌ریزی علمی و تصمیم‌های شجاعانه حل نخواهد شد. شورای هفتم باید با همکاری شهرداری و بهره‌گیری از نظر کارشناسان، راهکارهای مؤثری برای سامان‌دهی وضعیت ترافیک شهر ارائه دهد. انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا پیش‌رو فرصتی تازه برای بازنگری در مسیر مدیریت شهری است. مردم از شورای هفتم انتظار دارند که با نگاهی واقع‌بینانه، برنامه‌محور و فارغ از حاشیه‌ها وارد میدان شود و اولویت‌های واقعی شهر را در دستور کار قرار دهد. اگر چنین رویکردی شکل بگیرد، شورا می‌تواند به نهادی کارآمد و مورد اعتماد تبدیل شود؛ نهادی که تصمیم‌هایش نه در فضای شعار، بلکه در مسیر بهبود زندگی شهروندان معنا پیدا کند.
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
