مهدی آبادی – عید غدیر خم فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ غدیر، نقطه‌ای است که در آن ایمان با مسئولیت اجتماعی گره می‌خورد و مفهوم ولایت از یک باور صرف، به یک الگوی اداره جامعه و اخلاق عمومی تبدیل می‌شود. اما درست در همین نقطه حساس است که باید از خودمان بپرسیم: ما پیام غدیر را چگونه به نسل جدید منتقل کرده‌ایم؟آیا غدیر برای نوجوان و جوان امروز در خراسان جنوبی، صرفاً یک جشن و چراغانی و اطعام است، یا یک مفهوم زنده که در زندگی روزمره او معنا دارد؟ امروز نسل جوان چه دانش‌آموز و چه دانشجو با دنیایی متفاوت از نسل‌های گذشته روبه‌روست. دسترسی به اطلاعات گسترده‌تر، سرعت انتشار محتوا، تغییر سبک زندگی، فشارهای اقتصادی، نگرانی‌های شغلی و مهاجرت، همه و همه ذهن جوان را پر از سؤال کرده است. جوانی که در بیرجند، قاین، فردوس، طبس، نهبندان یا سربیشه زندگی می‌کند، علاوه بر دغدغه‌های عمومی کشور، با واقعیت‌های محلی هم مواجه است: محدودیت فرصت‌های شغلی، فاصله با مراکز بزرگ، کمبود
محدودیت فرصت‌های شغلی، فاصله با مراکز بزرگ، کمبود برخی امکانات فرهنگی و تفریحی، و گاهی احساس دیده‌نشدن در سیاست‌گذاری‌های کلان. در چنین شرایطی اگر ما غدیر را فقط با زبان تکراری، کلی و یک‌طرفه روایت کنیم، طبیعی است که فاصله‌ای عاطفی و ذهنی شکل بگیرد. جوان امروز دنبال «قابلیت لمس» است؛ می‌خواهد بداند غدیر چه نسبتی با عدالت، با کرامت انسانی، با مسئولیت‌پذیری مدیران، با اخلاق اجتماعی، با صداقت در گفتار و رفتار، و حتی با آینده خودش دارد. اگر این پیوند را نتوانیم بسازیم، غدیر در ذهن او تبدیل می‌شود به یک مراسم محترم، اما نه الزاماً یک پیام زندگی‌ساز. غدیر را اگر درست فهم کنیم، معیار است؛ معیاری برای سنجش رفتار فردی و اجتماعی. ولایت در نگاه علوی یعنی پیشتازی اخلاق بر قدرت، عدالت بر مصلحت‌های کوتاه‌مدت، و مردم‌داری بر نمایش‌های رسانه‌ای. حال سؤال این است: آیا ما توانسته‌ایم این معیار را به زبان امروز ترجمه کنیم؟ وقتی یک جوان در خراسان جنوبی با مسئله اشتغال روبه‌روست و احساس می‌کند مسیرهای استخدام یا فرصت‌های اقتصادی شفاف نیست؛ وقتی کیفیت برخی خدمات اداری یا اجتماعی او را خسته می‌کند؛ وقتی فاصله گفتار و عمل را در جاهایی می‌بیند؛ طبیعتاً می‌پرسد: اگر غدیر پیام عدالت است، سهم عدالت در زندگی من کجاست؟ این پرسش، از سر بی‌احترامی نیست؛ از سر توقع و امید است. نسل جوان هنوز امید دارد که دین، اخلاق و ارزش‌ها بتواند زندگی را بهتر کند به شرط آنکه ما این ارزش‌ها را به جای شعار، در رفتار و تصمیم‌گیری نشان دهیم. واقعیت این است که خراسان جنوبی یک مزیت مهم دارد: سرمایه اجتماعی در بسیاری از محله‌ها و شهرها هنوز زنده است. هیئت‌ها و مساجد فعال‌اند، سنت‌های نذر و اطعام پررنگ است، خانواده‌ها در مناسبت‌ها کنار هم جمع می‌شوند و بسیاری از جوان‌ها هنوز با فضاهای مذهبی ارتباط دارند. این یعنی ما زمین آماده داریم. اما زمین آماده اگر بذر درست نگیرد، محصول مطلوب هم نمی‌دهد. برای اینکه غدیر به زبان نسل جوان نزدیک شود، باید چند نکته را جدی بگیریم: نخست آنکه از گفتار کلی به روایت ملموس برسیم. به جای تکرار صرف مفاهیم، باید نمونه‌های قابل فهم ارائه کنیم: عدالت یعنی چه؟ مسئولیت‌پذیری یعنی چه؟ مردم‌داری یعنی چه؟ و این‌ها در زندگی واقعی ما چه مصداقی دارد؟ دوم جوان را شنونده صرف نبینیم؛ او را شریک گفت‌وگو کنیم نشست‌های گفت‌وگومحور در دانشگاه ها و مدارس می‌تواند شکل بگیرد؛ نه جلسه‌ای برای سخنرانی یک‌طرفه، بلکه فضایی برای پرسش و پاسخ محترمانه و مستدل. جوان اگر در کار خیر، در خدمت‌رسانی، در پویش‌های مردمی و در فعالیت داوطلبانه نقش داشته باشد، پیام غدیر را زندگی می‌کند، نه فقط می‌شنود. چهارم زبان رسانه‌ای را به‌روز کنیم. رسانه‌های استانی اگر غدیر را فقط با چند خبر و گزارش رسمی پوشش دهند، بخش مهمی از مخاطب جوان را از دست می‌دهند. روایت‌های کوتاه، گزارش‌های میدانی از محلات، گفت‌وگو با نوجوان‌ها، مستندنگاری از گروه‌های مردمی، و حتی پاسخ‌دادن به پرسش‌های رایج در قالب‌های ساده و دقیق، می‌تواند اثرگذارتر باشد. یک مطالبه محترمانه از متولیان فرهنگی استان نیز داریم در آستانه عید غدیر، وقت آن است که متولیان فرهنگی است از دستگاه‌های رسمی گرفته تا تشکل‌های مردمی از خود بپرسند: غدیر امسال چه چیزی به زندگی جوان خراسان جنوبی اضافه می‌کند؟ آیا صرفاً به تعداد جشن‌ها و ایستگاه‌های صلواتی افزوده می‌شود، یا به میزان امید، همدلی و مشارکت اجتماعی هم اضافه خواهد شد؟ اگر غدیر، عید ولایت است، باید بتواند در رفتار اجتماعی ما دیده شود: در احترام به حقوق مردم، در پرهیز از بی‌عدالتی، در مبارزه با رانت و تبعیض، در شفافیت، در پاسخ‌گویی، و در اولویت دادن به مناطق کمتر برخوردار. جوانان استان وقتی این ارتباط را ببینند، غدیر را نه فقط یک جشن، که یک «نقشه راه اخلاقی» خواهند دید. غدیر را نباید تنها در میدان جشن نگه داشت؛ غدیر باید به مدرسه و دانشگاه، به اداره و بازار، به خانواده و فضای مجازی، و به زبان روزمره مردم به طور پیوسته وارد شود. خراسان جنوبی می‌تواند در این زمینه پیشرو باشد؛ نه با هزینه‌های سنگین و برنامه‌های نمایشی، بلکه با تکیه بر مردم، با میدان دادن به جوانان، و با تبدیل غدیر به فرصتی برای گفت‌وگو، خدمت و همدلی. عید نزدیک است؛ اما مهم‌تر از نزدیک بودن عید، این است که پیام عید به دل‌ها نزدیک شود
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
