نسرین کاری – در بیرجند، رانندگان اسنپ روزانه با چالش‌هایی مواجه‌اند که تنها به حمل‌ونقل محدود نمی‌شود؛ فشار اقتصادی، زیرساخت‌های شهری فرسوده، رفتارهای ناپایدار اجتماعی و الگوریتم‌های ناعادلانه، بخش قابل توجهی از زندگی آنها را تحت تاثیر قرار داده است. این رانندگان مجبورند ساعت‌ها با خودرو در مسیرهای پرچالش شهر کار کنند و در عین حال، هزینه‌های روزمره، تعمیرات و بنزین فشار اقتصادی زیادی بر آنها وارد می‌کند. روایت پنج راننده، تصویری زنده از مشکلات عمیق‌تر اشتغال، شهرسازی و تعامل اجتماعی در بیرجند ارائه می‌دهد؛ تجربه‌هایی که فراتر از یک شغل، نشان‌دهنده وضعیت واقعی زندگی شهری و اقتصادی در مرکز خراسان جنوبی است.
هزینه‌های نجومی و درآمد ناپایدار
محمدرضا ترابی، ۴۴ ساله، با بیش از 10 سال سابقه فعالیت در اسنپ، معتقد است رانندگان بیرجند با فشار اقتصادی شدید مواجه‌اند. وی عنوان می کند: افزایش مداوم هزینه‌های نگهداری خودرو، شامل بنزین، روغن، لاستیک، لنت و کمک‌فنر، در کنار تعمیرات غیرمنتظره، باعث شده درآمد واقعی رانندگان عملاً کمتر از حد انتظار باشد وی با بیان اینکه ساعت‌ها کار می‌کنیم، اما بعد از پرداخت هزینه‌ها، چیزی باقی نمی‌ماند، ادامه می دهد: کمک‌های محدود گذشته هم حذف شده و کسی نیست که از ما حمایت کند. محمدرضا تجربه شخصی خود را چنین روایت می‌کند: بسیاری از رانندگان مجبورند از صبح تا شب رانندگی کنند تا بتوانند هزینه‌های جاری خودروی خود را تأمین کنند و حتی با این تلاش شبانه‌روزی، گاهی برای صرفاً رسیدن به نقطه سر به سر مالی هم به مشکل می‌خورند.وی تاکید دارد که برای بسیاری، اسنپ تنها گزینه باقی مانده برای کسب درآمد است و دیگر فرصت‌های شغلی پایدار در بیرجند تقریبا غیرقابل دسترس است.
زنان راننده و فشار دوگانه
اجتماعی و اقتصادی
فاطمه احمدی، راننده زن، با دو سال تجربه فعالیت در اسنپ، بر دشواری‌های ویژه زنان در این شغل تاکید می‌کند. او می‌گوید امنیت شخصی و روانی در رانندگی شبانه در بیرجند همیشه در خطر است؛ خیابان‌های تاریک، دست‌اندازهای بدون علائم هشدار و نبود روشنایی کافی، همراه با رفتارهای نامناسب برخی مسافران، فشار مضاعفی بر زنان راننده وارد می‌کند. فاطمه می‌گوید: «اگر سفر را رد کنم، امتیازم کاهش می‌یابد، اگر قبول کنم، امنیتم به خطر می‌افتد.» او همچنین از مشکلات اقتصادی رانندگان زن سخن می‌گوید؛ درآمد محدود و هزینه‌های بالا، ترکیبی است که باعث می‌شود هر سفر همراه با اضطراب و استرس باشد. علاوه بر این، تفاوت رفتار مسافران در محله‌های مختلف، از امنیت اجتماعی در مناطق پردرآمد تا برخوردهای ناپایدار در محله‌های کم‌برخوردار، به وضوح دیده می‌شود و زنان راننده بیش از سایر رانندگان این اختلاف‌ها را لمس می‌کنند.
الگوریتم ناعادلانه و فشار روانی
محمود رسولی، ۵۲ ساله، راننده‌ای با تجربه، به الگوریتم ناعادلانه اسنپ اشاره می‌کند و معتقد است این سیستم، وضعیت رانندگان در شهری کوچک مانند بیرجند را به شدت نامطلوب کرده است. او می‌گوید: «برخی رانندگان در یک ساعت چند سفر می‌گیرند و برخی دیگر هیچ، این باعث می‌شود برنامه‌ریزی و زندگی شخصی تقریبا غیرممکن شود.» محمود ادامه می‌دهد که نبود آموزش و پشتیبانی حضوری، باعث شده رانندگان در مواجهه با مشکلات مسافران یا نقص‌های اپلیکیشن، تنها بمانند و هیچ راهکار عملی برای حل فوری وجود نداشته باشد. او تجربه شخصی خود را چنین بیان می‌کند: «یک مسافر کرایه را پرداخت نکرد و وقتی گزارش دادم، جواب تنها یک پیام خودکار بود. هیچ اقدامی عملی انجام نشد و این موضوع حس بی‌پشتیبانی و ناامنی را افزایش می‌دهد.»
تجربه مهاجرت و
هزینه‌های بالای بیرجند
ابوالقاسم رحیمی، راننده بلوچ، که به دلیل ادامه تحصیل دخترش به بیرجند آمده است، از تفاوت‌های شدید اقتصادی بین زاهدان و بیرجند گلایه دارد. او می‌گوید: «در زاهدان هزینه‌ها بسیار کمتر است و خرج‌ها قابل مدیریت است، اما اینجا حتی تعمیر کوچک چندین برابر قیمت دارد و کرایه‌ها پاسخگوی هزینه‌ها نیست.» ابوالقاسم به نبود پشتیبانی و راهنمایی حضوری نیز اشاره می‌کند و می‌گوید رانندگان غیر بومی در مواقع بروز مشکل، عملا تنها هستند: «تنها کاری که می‌توانیم انجام دهیم ثبت تیکت آنلاین است، اما معلوم نیست چه زمانی جواب بدهند و آیا اصلاً پاسخی دریافت می‌کنیم یا خیر.» فشار اقتصادی و تورم روزانه، او و دیگر رانندگان را مجبور می‌کند سفرهای طولانی و پرخطر بپذیرند تا درآمد حداقلی داشته باشند.
تبعات هزینه‌های سنگین
زندگی در شهر کوچک
محمود نیز، با اشاره به قیمت‌های بالای خدمات و نیاز به تامین مخارج زندگی و تحصیل دخترش، وضعیت بیرجند را از لحاظ اقتصادی دشوار توصیف می‌کند. او می‌گوید: «حتی برای دو ساعت کارکردن، هزینه‌ها بسیار بالا است و درآمدی که از سفرهای اسنپ به دست می‌آید، اغلب برای جبران هزینه‌ها کافی نیست.» او ادامه می‌دهد که نبود حمایت واقعی باعث می‌شود رانندگان حتی در مواجهه با مسافران بدقول یا مشکلات فنی، هیچ راهکار عملی برای دریافت حق خود نداشته باشند و این ناعادلانه بودن شرایط، فشار روانی و استرس کاری را چندین برابر می‌کند.
آزمون سخت رانندگان اسنپ در بیرجند؛
فشار اقتصادی و تنش اجتماعی هر روزه
تجربه پنج راننده نشان می‌دهد که فعالیت در اسنپ در بیرجند با مجموعه‌ای از مشکلات
پیچیده اقتصادی، اجتماعی و شهری همراه است. هزینه‌های بالای خودرو، درآمد ناپایدار،
عدم پشتیبانی واقعی، الگوریتم‌های ناعادلانه و رفتارهای ناپایدار اجتماعی، ترکیبی از فشار جسمی و روانی را برای رانندگان ایجاد کرده است. آنها مجبورند هر روز ساعت‌ها با فشار اقتصادی، تنش اجتماعی و پیچیدگی‌های مسیرهای شهری کنار بیایند و بدون امکان رسیدگی فوری یا حضوری به مشکلات، تنها در برابر چالش‌ها باقی می‌مانند. این روایت نشان می‌دهد که اسنپ در بیرجند، با وجود حضور گسترده، به معنای واقعی نتوانسته امنیت و حمایت لازم برای رانندگان ایجاد کند و تجربه روزمره آنها را به آزمونی دشوار و پراسترس تبدیل کرده است.
