کاری – مهدی کرباسچی، سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، همزمان با روز ملی مرتع و مرتعداری، در گفتگو با خبرنگار آوا بر جایگاه حیاتی مراتع در خراسان جنوبی و نقش این سرمایه‌های طبیعی در پایداری آب، خاک، معیشت روستایی و عشایری و مقابله با بیابان‌زایی تأکید کرد و خواستار مشارکت همگانی برای حفاظت و احیای این عرصه‌ها شد.
مراتع خراسان جنوبی؛ سپر طبیعی در برابر خشکسالی و بیابان‌زایی
کرباسچی، با بیان اینکه مراتع در خراسان جنوبی به‌عنوان یکی از استان‌های خشک و کم‌بارش کشور، نقشی مضاعف و راهبردی دارد، گفت: این پهنه‌های سبز، تنها پوشش گیاهی نیست، بلکه سد طبیعی استان در برابر فرسایش خاک، گسترش کانون‌های گردوغبار، افت منابع آب و تشدید آثار خشکسالی به شمار می‌رود. وی افزود: مراتع خراسان جنوبی با وجود شرایط اقلیمی سخت، ظرفیت ارزشمندی برای حفظ تعادل اکولوژیک، تغذیه سفره‌های زیرزمینی و تداوم حیات در مناطق روستایی و عشایری دارد و حفاظت از آن‌ها باید در اولویت برنامه‌های توسعه‌ای استان قرار گیرد.
سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی، با اشاره به وابستگی بخش مهمی از جامعه روستایی و عشایری استان به مراتع اظهار کرد: مراتع خراسان جنوبی پشتوانه‌ای مهم برای تأمین علوفه دام، تولید محصولات دامی، حفظ اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد محلی است و هرگونه بهره‌برداری غیر اصولی می‌تواند مستقیماً معیشت مردم را تحت تأثیر قرار دهد.
لزوم مرتعداری علمی و مشارکت جوامع محلی
کرباسچی با تأکید بر اینکه حفاظت از مراتع بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست، گفت: در خراسان جنوبی باید نگاه علمی و اصولی به مرتعداری تقویت شود و برنامه‌های آموزشی، ترویجی و مشارکتی با حضور مرتعداران، دامداران، بهره‌برداران و جوامع محلی بیش از گذشته دنبال شود.
وی تصریح کرد: اجرای طرح‌های مرتعداری پایدار، مدیریت صحیح چرای دام، احیای عرصه‌های تخریب شده و استفاده از ظرفیت دانش بومی، از مهم‌ترین راهکارهای صیانت از مراتع استان است.
مراتع خراسان جنوبی؛ سرمایه‌ای برای امروز و فردا
سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی در پایان با اشاره به شعار «مرتع پایدار، آب و خاک ماندگار، زندگی سبز و پویا» خاطرنشان کرد: مراتع خراسان جنوبی سرمایه‌ای ملی و استانی است که حفظ آن‌ها ضامن پایداری محیط زیست، تقویت تولید و آینده‌ای مطمئن برای نسل‌های بعدی خواهد بود. وی تأکید کرد: «مرتع، سرمایه امروز ما و تضمین فردای خراسان جنوبی است.» سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی ، ضمن تشریح وضعیت مراتع استان با وسعتی بالغ بر ۷ میلیون و ۷۹۹ هزار و ۳۳۱ هکتار، بر اهمیت حیاتی این عرصه‌ها در مقابله با خشکسالی و بیابان‌زایی و نقش آن‌ها در معیشت ۳۵ هزار خانوار بهره‌بردار تأکید کرد و خواستار توجه ویژه به مدیریت پایدار این منابع ارزشمند شد.
گستره وسیع مراتع خراسان جنوبی؛ سپر طبیعی در برابر عوامل فرسایش
کرباسچی با اشاره به وسعت چشمگیر مراتع در خراسان جنوبی، که بیش از ۹ میلیون هکتار سطح بهره‌بردار (شامل سطوح جنگلی و بیابانی) را در بر می‌گیرد، بیان کرد: این گستره وسیع، نقش کلیدی در حفظ تعادل اکولوژیک استان، کنترل فرسایش خاک، کاهش اثرات گرد و غبار و مقابله با بیابان‌زایی ایفا می‌کند. وی افزود: پوشش گیاهی غالب این مراتع شامل گونه‌های مقاوم و ارزشمندی چون درمنه دشتی و کوهی، قیچ، تاغ، پرند، آتریپلکس، اسکنبیل، چوبک، کلاه میر حسن و شور است که با وجود شرایط اقلیمی سخت، از توانایی بالایی برای پایداری برخوردارند. سرپرست منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان جنوبی به تشریح اقدامات و چالش‌های موجود در حوزه مرتعداری استان پرداخت و گفت: تا کنون بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار از مراتع استان در قالب ۲۲۴ سامانه عرفی، طرح مرتعداری تهیه شده است که از این میزان، ۱۲۷ سامانه عرفی به مساحت یک میلیون و ۲۴۴ هزار هکتار به مرحله اجرا (احاله) رسیده است. وی همچنین از ساماندهی چرای دام در سطح یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار خبر داد و افزود: در راستای احیای عرصه‌های تخریب شده، یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار از مراتع استان تاکنون اصلاح و احیا شده است.
نقش مراتع در معیشت ۳۵ هزار خانوار و تولید ۴۷۹ هزار تُن علوفه
کرباسچی با تأکید بر وابستگی معیشت ۳۵ هزار خانوار بهره‌بردار در خراسان جنوبی به مراتع، خاطرنشان کرد: این منابع ارزشمند سالانه حدود ۴۷۹ هزار تن علوفه مرتعی تولید می‌کند که نقش حیاتی در دامپروری استان دارد. وی با بیان اینکه مدیریت پایدار این مراتع، مستقیماً بر اقتصاد و رفاه جامعه محلی تأثیرگذار است، بر لزوم توجه ویژه به طرح‌های مرتعداری و اجرای صحیح آن‌ها تأکید کرد.
فراخوان همگانی برای صیانت از “ریه‌های سبز” خراسان جنوبی
وی در پایان، با یادآوری شعار «مرتع پایدار، آب و خاک ماندگار، زندگی سبز و پویا»، از تمامی اقشار جامعه، به‌ویژه مدیران، کارشناسان، مرتعداران، دامداران و جوامع محلی خواست تا با مشارکت فعال در حفاظت از این “ریه‌های سبز” استان، در تضمین آینده‌ای پایدار و سرشار از برکت برای خراسان جنوبی سهیم باشند. وی تأکید کرد: «مرتع، سرمایه امروز و تضمین فردای خراسان جنوبی است.» وی با بیان اینکه در صورت مشاهده هرگونه تخریب و تجاوز به عرصه‌های مرتعی، مراتب را به شماره‌های ۱۵۰۴ یا ۱۳۹ گزارش دهند، ادامه داد: همچنین، امسال روز ملی مرتع و مرتعداری با حضور عشایر و دستگاه‌های اجرایی شهرستان درمیان، در بخش گزیک و در محل مرتع پدخل برگزار گردید.
