امتحانی – در شرایطی که اقتصاد کشور در میانه یک «جنگ اقتصادی» تمام‌عیار قرار دارد، خراسان جنوبی با تکیه بر تدبیر، تلاش شبانه‌روزی و برنامه‌ریزی دقیق، فصل تازه‌ای از خودکفایی و ثبات را تجربه می‌کند. سازمان جهاد کشاورزی استان در یک سال گذشته، با وجود چالش‌های اقلیمی و محدودیت‌های اعتباری، توانسته است با تکیه بر توان تولیدکنندگان داخلی، هم امنیت غذایی مردم را تأمین کند و هم به قطب تأمین محصولات پروتئینی برای استان‌های همجوار بدل شود. عملکرد این دستگاه اجرایی، تصویری از مدیریت جهادی و امیدآفرین ارائه می‌دهد که شایسته روایت است.
ثبات در بازار با نظارت‌های شبانه‌روزی و ذخیره‌سازی مناسب
یکی از دغدغه‌های اصلی هر خانواده، آرامش بازار مواد غذایی است. محسن اسفندیاری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، با تأکید بر استمرار بازرسی‌های شبانه‌روزی، از وضعیت مطلوب بازار استان خبر می‌دهد. ذخیره‌سازی مناسب و تأمین کامل کالاهای اساسی، زمینه‌ساز آرامش در بازار شده است. بازرسی‌های مستمر و حضور میدانی ناظران، نقش کلیدی در کنترل قیمت‌ها ایفا کرده و این مهم با همکاری دستگاه‌های اجرایی و نظارتی به طور جدی دنبال می‌شود. اقلام مورد نیاز مردم به میزان کافی در شبکه توزیع موجود است و از هم‌وطنان خواسته می‌شود با آرامش نسبت به تهیه نیازهای روزمره خود اقدام کنند. در همین راستا، از ابتدای اجرای طرح ویژه نظارتی تاکنون هزاران مورد بازرسی انجام و پرونده‌های تخلف متعددی تشکیل شده است. تمام گزارش‌های بازرسی به صورت هفتگی در سامانه سیمبا ثبت می‌شود تا فرآیند نظارت بر بازار به صورت علمی و قابل رصد دنبال شود.
دستاوردهای بازرگانی؛ از توزیع گسترده نهاده‌ها تا صادرات محصولات
در حوزه بازرگانی و پشتیبانی، عملکرد سازمان جهاد کشاورزی استان چشمگیر بوده است. سال گذشته بیش از ۴۱۱ هزار تن نهاده دامی در سطح استان توزیع شد و ذخایر استراتژیک نهاده اکنون در سطح مطلوبی قرار دارد. مرغداران و دامداران بر اساس سهمیه‌های خود در تالار دوم، اقلام مورد نیاز را دریافت می‌کنند. در بخش توزیع کالاهای اساسی، چهار هزار و ۵۰۰ تن انواع برنج، سه هزار و ۳۰۰ تن شکر و ۲۲۰ تن روغن مایع تأمین و توزیع شده است. همچنین در بخش پشتیبانی امور دام، ۴۱۱ هزار تن نهاده دامی (جو، ذرت و سویا) تأمین و در اختیار بهره‌برداران قرار گرفت. هفت هزار و ۴۰۰ مورد بازدید نظارتی از بازار انجام شده و ۳۴ هزار تن گوشت مرغ گرم در داخل استان توزیع و ۱۴ هزار تن نیز به استان‌های همجوار صادر شده است.
خودکفایی در گندم؛ خرید تضمینی و ذخایر راهبردی
تأمین امنیت غذایی پایدار، مرهون تلاش کشاورزان زحمتکش و حمایت‌های دولتی است. در سال زراعی جاری بیش از ۱۶ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان زیر کشت گندم رفته و پیش‌بینی می‌شود بیش از ۵۰ هزار تن محصول از این سطح برداشت شود. برای تسهیل در روند تحویل محصول، ۱۶ مرکز خرید در سراسر استان تجهیز و آماده‌سازی شده است. ۱۳ هزار و ۶۲۷ گندمکار استان، نقش بی‌بدیلی در این عرصه ایفا می‌کنند. اسفندیاری با اشاره به بارندگی‌های مطلوب سال جاری، از تحقق حداکثر میزان خرید گندم از کشاورزان خبر می‌دهد. انبارهای استان در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و برای مصرف چندین ماه آینده هیچ دغدغه‌ای وجود ندارد. تاکنون هزاران تن گندم از کشاورزان خریداری شده و روند تحویل محصول ادامه دارد. از کشاورزان خواسته شده از فروش گندم به دلالان یا مصرف آن در بخش دام و طیور خودداری کنند تا ضامن امنیت غذایی و خودکفایی کامل کشور باشند.
مازاد تولید پروتئینی؛ خراسان جنوبی، معین استان‌های همجوار
یکی از افتخارات بزرگ بخش کشاورزی خراسان جنوبی، مازاد تولید در تمامی بخش‌های پروتئینی است. به طور میانگین روزانه بالغ بر ۱۲۰ تا ۱۳۰ تن گوشت مرغ در استان تولید می‌شود که حدود سه برابر نیاز مصرفی مردم استان است. در ماه‌های اخیر نیز همواره حداقل دو برابر نیاز داخلی تولید داشته‌ایم که اجازه داده است صادرات به استان‌های معین و حتی کشورهای همسانه با قوت ادامه یابد. استان همچنان به عنوان معین تأمین گوشت مرغ و تخم‌مرغ برای استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان عمل می‌کند و موضوع صادرات تخم‌مرغ و گوشت مرغ به افغانستان در دستور کار قرار دارد. در حوزه گوشت قرمز نیز تولید چندین برابر نیاز داخلی است و هیچ محدودیتی برای خروج دام پروار به سایر استان‌ها وجود ندارد. روزانه بیش از ۱۰۰ تن شیر مازاد بر نیاز استان تولید و به استان‌های همجوار ارسال می‌شود که نشان از پایداری زنجیره تولید دارد.
رکورد رضایت مردم؛ ۹۱.۵ درصد از تأمین کالاهای اساسی
در حالی که میانگین رضایتمندی از تأمین کالاهای اساسی در کشور ۸۰ درصد اعلام شده، خراسان جنوبی با رشدی ۱۱.۵ درصدی، به رقم ۹۱.۵ درصد دست یافته است. این آمار نشان از تلاش شبانه‌روزی تیم‌های مشترک بازرسی سازمان جهاد کشاورزی و تعزیرات حکومتی دارد که به طور شبانه‌روزی بر فرآیند توزیع و قیمت‌گذاری نظارت دارند. استان در ماه‌های اخیر کمترین نرخ تورم کالاهای اساسی را در کشور تجربه کرده است. وضعیت تولید و کشتار مرغ هر شب تا پایان وقت اداری رصد می‌شود و تنها پس از اطمینان کامل از تأمین بازار استان، اجازه خروج و فروش مازاد به تولیدکنندگان داده می‌شود.
سرمایه‌گذاری و اشتغال؛ محرک اقتصاد کشاورزی
بخش کشاورزی خراسان جنوبی با سهم ۱۹ درصدی در اقتصاد استان، نقش محوری در اشتغال و تولید دارد. با تلاش بهره‌برداران و اجرای پروژه‌های زیرساختی، ارزش تولیدات کشاورزی استان در سال گذشته به ۸۸ هزار میلیارد تومان رسید. ۲۵۲ پروژه عمرانی با اعتبار مصوب ۳۹۵ میلیارد تومان اجرا شد که احیا و مرمت ۲۵۶ رشته قنات به طول ۷۵ کیلومتر و اجرای یک هزار و ۳۴۲ هکتار سیستم‌های نوین آبیاری از مهم‌ترین اقدامات در حوزه آب و خاک بوده است. در سال گذشته ۶۲۶ میلیارد تومان تسهیلات به ۹۱۸ طرح پرداخت شد که با احتساب سهم آورده متقاضیان، مجموع سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی استان به بیش از ۸۰۰ میلیارد تومان رسید و زمینه ایجاد و تثبیت اشتغال برای یک هزار و ۸۰۰ نفر فراهم شد. همچنین ۳۳۶ پروژه با سرمایه‌گذاری حدود یک همت افتتاح شد که حدود ۱۰۰ هزار خانوار روستایی و عشایری از مزایای آن بهره‌مند شدند.
جهش در بهره‌وری؛ آب، خاک و مکانیزاسیون
در حوزه بهره‌وری منابع، دستاوردهای قابل توجهی حاصل شده است. سطح گلخانه‌های استان به ۷۹ هکتار افزایش یافت و پروژه بزرگ استخر قنات بلده فردوس نیز به بهره‌برداری کامل رسید. با اقدامات فنی صورت گرفته، بهره‌وری آب به ۱.۴۱ کیلوگرم بر متر مکعب، راندمان آبیاری به ۴۹ درصد و ضریب مکانیزاسیون کشاورزی استان به ۲.۶۳ اسب بخار رسیده است. نهضت تولید انرژی پاک در بخش کشاورزی با اجرای عملیات احداث نیروگاه‌های خورشیدی در جوار ۱۲۰ حلقه چاه کشاورزی آغاز شده و تاکنون ۸۸ حلقه چاه به این سیستم مجهز شده‌اند تا پایداری تولید در زمان ناترازی برق تضمین شود.
کشت بهاره در ۳۰ هزار هکتار؛ تنوع و خوداتکایی
فرآیند کشت بهاره در مناطق مختلف استان از نیمه دوم اسفندماه آغاز شده و تا پایان خردادماه ادامه دارد. سبد کشت بهاره استان شامل طیف گسترده‌ای از محصولات از جمله نباتات علوفه‌ای، پنبه، چغندرقند، محصولات جالیزی، سبزی و صیفی، ارزن، کنجد و آفتابگردان است. تمرکز اصلی تولید بر محصولات راهبردی نظیر پنبه، ارزن، ذرت، سورگوم و چغندرقند معطوف شده است. خراسان جنوبی اکنون در تولید محصولاتی همچون سورگوم، ارزن و چغندر علوفه‌ای حائز رتبه‌های کشوری است و در تولید پنبه، جایگاه ششم کشور را به خود اختصاص داده است. بارندگی‌های فصل جاری نویدبخش سال زراعی پرباری است که علاوه بر افزایش تناژ در واحد سطح، بر بهبود شاخص‌های کیفی محصولات نیز تأثیر بسزایی خواهد داشت.
آینده روشن؛ بورس زرشک و زعفران در راه است
نگاه به آینده، روشن و امیدوارکننده است. استفاده از ظرفیت بازار سرمایه به عنوان نقطه عطف برنامه‌های سال جاری در دستور کار قرار گرفته است. راه‌اندازی بورس زرشک و زعفران، پیگیری احداث شهرک تخصصی زرشک به مساحت ۵۰ هکتار، احیای واحدهای راکد، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و افزایش فضای سردخانه‌ای از اولویت‌های مهم سازمان است. توسعه آبزی‌پروری در استخرهای دومنظوره، اجرای طرح‌های اصلاح نژادی دام سبک و سنگین برای حفظ ذخایر ژنتیکی و تأمین مالی نوین طرح‌های بخش کشاورزی از دیگر اهداف پیش روست. تدوین برنامه چهارساله رفع ناترازی آب به عنوان اولویت نخست، بر پایه شش اقدام اساسی شامل توسعه گلخانه‌ها، سایبان باغات، کشاورزی حفاظتی و طرح الگوی کشت استوار شده است.
پیام امید؛ با هم می‌توانیم مسیر رشد را ادامه دهیم
مجموعه این دستاوردها – از ثبات بازار و ذخیره‌سازی مناسب تا مازاد تولید و صادرات، از سرمایه‌گذاری گسترده و ایجاد اشتغال تا جهش در بهره‌وری و توسعه کشت بهاره – تصویری از یک مدیریت میدانی، جهادی و امیدآفرین را به نمایش می‌گذارد. خراسان جنوبی امروز نه تنها نیازهای غذایی مردم خود را تأمین می‌کند، بلکه به بازوی توانمند امنیت غذایی شرق کشور تبدیل شده است. در شرکت خدمات حمایتی کشاورزی، تعهد خود را به حمایت از کشاورزان در تمامی شرایط به خوبی انجام می‌دهند و اطمینان دارند که کودهای یارانه‌ای به موقع و با کیفیت به دست بهره‌برداران می‌رسد. همراهی و همدلی با کشاورزان همچنان پررنگ‌تر از گذشته است و باور بر این است که با هم می‌توان مسیر رشد، پایداری و امنیت غذایی را با قدرت ادامه داد. آینده، از آنِ تدبیر و امیدی است که امروز در دل کویر شرق کشور ریشه دوانده است.
