کاری – بیش از دو دهه از ارتقای بیرجند به‌عنوان مرکز استان خراسان جنوبی می‌گذرد؛ جایگاهی که به‌طور طبیعی باید با تمرکز مدیریتی، ارتقای زیرساخت‌های اداری، تسهیل دسترسی ارباب‌رجوع به خدمات عمومی و شکل‌گیری سیمایی متناسب با شأن مرکزیت استان همراه می‌بود. با این حال، آنچه امروز در محدوده استقرار برخی ادارات کل استان مشاهده می‌شود، نشان می‌دهد که مسیر دسترسی به خدمات، نه‌تنها تسهیل نشده، بلکه در مواردی خود به یکی از موانع جدی برای شهروندان تبدیل شده است. در سال‌های گذشته، استقرار بخشی از دستگاه‌های اجرایی در معابر فرعی یا خیابان‌هایی با دسترسی محدود، عملاً فرآیند مراجعه حضوری را برای مردم دشوار کرده بود ؛ در این مقطع ایجاد سایت اداری برای تمرکز خدمات گرفته شد ، تصمیمی که اگرچه ممکن است با هدف توزیع فضایی خدمات یا کاهش تمرکز ترافیکی اتخاذ شده باشد، اما در عمل به شکل‌گیری مجموعه‌ای از ساختمان‌های اداری در بسترهایی فاقد آمادگی زیرساختی انجامید. بیش از دو دهه از ارتقای بیرجند به‌عنوان مرکز استان خراسان جنوبی می‌گذرد؛ جایگاهی که به‌طور طبیعی باید با تمرکز مدیریتی، ارتقای زیرساخت‌های اداری، تسهیل دسترسی ارباب‌رجوع به خدمات عمومی و شکل‌گیری سیمایی متناسب با شأن مرکزیت استان همراه می‌بود. با این حال، آنچه امروز در محدوده استقرار برخی ادارات کل استان مشاهده می‌شود، نشان می‌دهد که مسیر دسترسی به خدمات، نه‌تنها تسهیل نشده، بلکه در مواردی خود به یکی از موانع جدی برای شهروندان تبدیل شده است. در سال‌های گذشته، استقرار بخشی از دستگاه‌های اجرایی در معابر فرعی یا خیابان‌هایی با دسترسی محدود، عملاً فرآیند مراجعه حضوری را برای مردم دشوار کرده بود ؛ در این مقطع ایجاد سایت اداری برای تمرکز خدمات گرفته شد ، تصمیمی که اگرچه ممکن است با هدف توزیع فضایی خدمات یا کاهش تمرکز ترافیکی اتخاذ شده باشد، اما در عمل به شکل‌گیری مجموعه‌ای از ساختمان‌های اداری در بسترهایی فاقد آمادگی زیرساختی انجامید. بیش از دو دهه از ارتقای بیرجند به‌عنوان مرکز استان خراسان جنوبی می‌گذرد؛ جایگاهی که به‌طور طبیعی باید با تمرکز مدیریتی، ارتقای زیرساخت‌های اداری، تسهیل دسترسی ارباب‌رجوع به خدمات عمومی و شکل‌گیری سیمایی متناسب با شأن مرکزیت استان همراه می‌بود. با این حال، آنچه امروز در محدوده استقرار برخی ادارات کل استان مشاهده می‌شود، نشان می‌دهد که مسیر دسترسی به خدمات، نه‌تنها تسهیل نشده، بلکه در مواردی خود به یکی از موانع جدی برای شهروندان تبدیل شده است. در سال‌های گذشته، استقرار بخشی از دستگاه‌های اجرایی در معابر فرعی یا خیابان‌هایی با دسترسی محدود، عملاً فرآیند مراجعه حضوری را برای مردم دشوار کرده بود ؛ در این مقطع ایجاد سایت اداری برای تمرکز خدمات گرفته شد ، تصمیمی که اگرچه ممکن است با هدف توزیع فضایی خدمات یا کاهش تمرکز ترافیکی اتخاذ شده باشد، اما در عمل به شکل‌گیری مجموعه‌ای از ساختمان‌های اداری در بسترهایی فاقد آمادگی زیرساختی انجامید. … ادامه در صفحه 2دامه سرمقاله از صفحه 1 ) معابری با آسفالت نامناسب، روشنایی ناکافی، فقدان پیاده‌روهای ایمن، نبود پارکینگ مناسب، کمبود تابلوهای راهنمای شهری و ضعف در دسترسی حمل‌ونقل عمومی، تنها بخشی از چالش‌هایی است که ارباب‌رجوع برای رسیدن به ادارات کل با آن مواجه‌اند؛ چالش‌هایی که نه‌تنها زمان و انرژی شهروندان را هدر می‌دهد، بلکه تجربه ذهنی آنان از کیفیت خدمات عمومی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. برای بسیاری از شهروندان به‌ویژه سالمندان، افراد دارای معلولیت، زنان باردار یا خانواده‌هایی که با کودک خردسال مراجعه می‌کنند. این دشواری‌ها صرفاً یک مسئله رفاهی نیست، بلکه مانعی واقعی در مسیر دسترسی به حقوق پایه اداری است. وقتی دسترسی فیزیکی به خدمات عمومی با موانع محیطی همراه باشد، مفهوم «خدمت در دسترس» عملاً از معنا تهی می‌شود. این در حالی است که یکی از شاخص‌های مهم حکمرانی محلی کارآمد، فراهم‌سازی شرایطی است که شهروند بتواند با حداقل هزینه زمانی و مکانی، خدمات مورد نیاز خود را دریافت کند. از سوی دیگر، بسیاری از همین نهادها متولی یا ناظر اجرای استانداردهای خدماتی در سطح استان هستند؛ از خدمات بیمه‌ای و رفاهی گرفته تا حوزه‌های آب، برق، بهداشت، محیط زیست و سایر زیرساخت‌های حیاتی. با این حال، وضعیت محیط پیرامونی برخی از این ادارات حتی با حداقل‌های استاندارد شهری فاصله دارد. این شکاف میان استانداردهای مورد مطالبه از جامعه و شرایط واقعی محل استقرار ادارات، جلوه‌ای ناهماهنگ از مدیریت شهری را به نمایش می‌گذارد و به‌تدریج می‌تواند اعتماد عمومی به کارآمدی نظام خدمات‌رسانی را تضعیف کند. در شرایطی که توسعه دولت الکترونیک به‌عنوان یکی از راهبردهای کلان حکمرانی مطرح است، نبود نشانه‌گذاری دقیق مکانی و ضعف در یکسان‌سازی آدرس ادارات در نقشه‌های دیجیتال نیز به چالشی مضاعف تبدیل شده است. یافتن برخی واحدهای خدماتی در بسترهای مسیریابی عمومی، زمان‌بر و گاه همراه با خطاست؛ موضوعی که علاوه بر اتلاف وقت ارباب‌رجوع، هزینه‌های پنهان اداری را افزایش داده و بهره‌وری نظام خدماتی را نیز کاهش می‌دهد. افزون بر این، عدم به‌روزرسانی اطلاعات مکانی ادارات در بسترهای رسمی، باعث سردرگمی مراجعان و افزایش مراجعات ناموفق می‌شود؛ مراجعاتی که می‌توانست با حداقل هماهنگی میان دستگاه‌ها و مدیریت شهری، به‌سادگی پیشگیری شود. نکته قابل تأمل آن است که کیفیت دسترسی به ادارات کل، بخشی از «ویترین واقعی» مدیریت استانی محسوب می‌شود؛ ویترینی که پیش از هر گزارش عملکرد یا آمار رسمی، در تجربه روزمره شهروندان شکل می‌گیرد. اگر معابر منتهی به نهادهای خدمات‌رسان از حداقل کیفیت لازم برخوردار نباشند، انتظار ارتقای کیفیت خدمات در سطح استان با تردید جدی مواجه خواهد شد. آیا می‌توان از شهروندان انتظار اعتماد به کیفیت خدمات عمومی داشت، در حالی که دسترسی به همین خدمات با دشواری همراه است؟ چگونه نهادهای ناظر بر استانداردهای خدماتی، خود در محیطی غیراستاندارد مستقر هستند؟ به نظر می‌رسد بازنگری در جانمایی ادارات، بهسازی معابر منتهی به ساختمان‌های اداری، تأمین حداقل‌های ایمنی محیطی، تقویت دسترسی حمل‌ونقل عمومی، نصب تابلوهای راهنمای شهری و یکسان‌سازی اطلاعات مکانی در نقشه‌های دیجیتال، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کوتاه‌مدت به بهبود تجربه ارباب‌رجوع منجر شود. بی‌تردید، ارتقای کیفیت خدمات عمومی صرفاً در درون ساختمان‌های اداری رقم نمی‌خورد؛ بلکه از نخستین گام شهروند در مسیر مراجعه آغاز می‌شود. سهم مدیریت شهری و دستگاه‌های اجرایی در بهبود وضعیت دسترسی و سامان‌دهی محیط پیرامونی ادارات کل چیست و چه زمانی قرار است ویترین مدیریت استانی، در تراز نام بیرجند به‌عنوان مرکز استان قرار گیرد؟
(لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)
جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با
