دادرس مقدم – بالاخره پس از ماه‌ها آسمان بی‌بار و دشت‌های ترک‌خورده، باران به خراسان جنوبی رسید؛ بارانی نه آن‌قدر سنگین که رودخانه‌ها را پرکند و نه آن‌قدر گسترده که چشم‌انتظاران را بی‌نیاز، اما آن‌قدر گرم و امیدوارکننده که دل‌ها را تازه کند. مردم در کوچه و خیابان، پشت شیشه مغازه‌ها یا لابه‌لای بارش ریز و نم‌دار، لبخند می‌زدند و نفس راحتی می‌کشیدند؛ گویی زمین و آدم‌ها هر دو بعد از مدت‌ها خستگی، به یک جرعه آرامش نیاز داشتند. این بارش اخیر، هرچند محدود، پیام روشنی داشت: رحمت الهی هنوز بر ما بسته نشده و روزنه امید همچنان باز است. اما درست همین باران کم‌جان، بیش از هر چیز، یک تلنگر و یادآوری بود؛ اینکه نعمت وقتی کم می‌شود، باید در رفتارمان چرایی‌اش را جست‌وجو کنیم.سال‌هاست که در روزهای تشنگی، به آسمان چشم می‌دوزیم و نماز باران می‌خوانیم، دعا می‌کنیم و از خداوند طلب رحمت داریم. بی‌شک دعا برکت می‌آورد، اما سنت امروز و فردای این سرزمین نشان داده که لطف خدا با رعایت شکر و قناعت پایدار می‌ماند. همان‌طور که قدیمی‌ها می‌گفتند: «ناشکری و اسراف، زوال نعمت می‌آورد.» وقتی در خانه‌ها شیر آب بی‌دلیل باز می‌ماند، وقتی باغ‌ها و مزارع با روش‌های پرمصرف سنتی آبیاری می‌شود، وقتی چاه‌ها بی‌مهار تخلیه و سفره‌های آب زیرزمینی بی‌رحمانه خالی می‌شوند، و زمانی که مصرف روزمره ما هیچ نسبتی با اقلیم خشک و کم‌بارش استان ندارد، چگونه می‌توان انتظار داشت آسمان بی‌وقفه ببارد؟این باران اندک باید ما را به فکر فرو ببرد. مدیریت آب در خراسان جنوبی دیگر فقط یک توصیه کارشناسی نیست؛ یک ضرورت حیاتی است. برای نجات این استان، باید اول از همه فرهنگ مصرف را بازسازی کنیم؛ از خانواده‌ها تا مدارس، رسانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی. تا زمانی که هدررفت آب، «چیز مهمی» تلقی نشود، خشکسالی مهمان ثابت زندگی ما خواهد بود. در بخش کشاورزی که بیشترین مصرف را دارد، باید به یک دگرگونی جدی تن داد: تغییر الگوی کشت از محصولات پرآب‌بر به محصولات سازگار با اقلیم خشک، گسترش گلخانه‌ها، توسعه سیستم‌های آبیاری نوین و حمایت عملی از کشاورزانی که به سمت روش‌های جدید می‌روند.در کنار این‌ها، احیای قنوات قدیمی می‌تواند دوباره بخشی از هویت و قدرت گذشته را به منابع آب استان بازگرداند. مدیریت اصولی سیلاب‌ها و انتقال روان‌آب‌ها به سفره‌های زیرزمینی، استفاده از پساب تصفیه‌شده در فضای سبز و صنایع، توسعه پروژه‌های آبخیزداری و جلوگیری جدی از اضافه‌برداشت چاه‌ها، از دیگر ضرورت‌هایی است که باید بدون تعارف انجام شود. استان ما بدون این برنامه‌ریزی‌ها محکوم به فرسایش و خشکیدگی تدریجی است.باران اخیر شاید در آمار کم باشد، اما در پیام بزرگ است. این بارش به ما یادآوری کرد که رحمت الهی بی‌دلیل قطع نمی‌شود، اما دوامش به رفتار ما گره خورده است. اگر قدر نعمت را بدانیم، اگر درست مصرف کنیم و اگر برخلاف گذشته از آب به‌عنوان حق‌الناس مراقبت کنیم، آینده این سرزمین خشک هم می‌تواند روشن باشد. امروز زمان تصمیم‌گیری است؛ یا به عادت‌های قدیمی ادامه می‌دهیم و فردا را از دست می‌دهیم، یا از همین باران اندک درس می‌گیریم و راه نجات را آغاز می‌کنیم.امید آن است که این باران، نه فقط خاک را، که نگاه ما را نیز شست‌وشو داده باشد؛ تا بیش از گذشته قدر هر قطره را بدانیم و برای فردایی پرباران‌تر، رفتارمان را تغییر دهیم. (لطفاً نظرات و پیشنهادات خود درباره این سرمقاله را از طریق 09155665782 ارسال بفرمایید)