یعقوبی – در جهانی که پیچیدگی‌های روابط بین‌الملل هر روز ابعاد تازه‌ای به خود می‌گیرد، نگاه‌ها به مقاومت و توانمندی
ایران در برابر چالش‌های خارجی دوخته شده است. گزارش‌های متعدد منتشر شده در معتبرترین رسانه‌های بین‌المللی و اندیشکده‌های جهانی، تصویری دقیق از وضعیت ترسیم می‌کنند؛ تصویری که هرچند چالش‌ها را نادیده نمی‌گیرد، اما بر نقاط قوت و ظرفیت‌های نهفته ایران انگشت می‌گذارد. تحلیل‌ها نشان می‌دهند که هر گونه نگاه به تغییر رژیم از بیرون، با موانع جدی و پرخطری روبروست که عمق جامعه و ساختار دفاعی ایران را نادیده می‌گیرد.
شکاف اپوزیسیون؛ سدی در برابر تغییرات از پیش تعیین شده
یکی از اصلی‌ترین دلایلی که استراتژی تغییر نظام از بیرون را با تردید جدی مواجه می‌سازد، پراکندگی و فقدان اجماع در میان
اپوزیسیون داخلی و خارجی است. فقدان یک آلترناتیو منسجم و پایگاه داخلی روشن برای گروه‌های تبعیدی، همراه با ماهیت امنیتی-ایدئولوژیک ساختار حاکمیتی، مداخله خارجی را نه تنها بی‌اثر، بلکه گاه تقویت‌کننده ملی‌گرایی دفاعی ایران می‌سازد. این شکاف‌ها، سناریوی فروپاشی سریع را کم‌رنگ کرده و به جای آن، بر پیچیدگی‌های مسیر پیش رو تأکید می‌کند.
فراسوی تضعیف؛ بقا و استحکام ایران در دوران جنگ
مطالعات نشان می‌دهد که در حالی که نیروهای خارجی ممکن است قادر به وارد کردن ضرباتی قابل توجه به برنامه‌های نظامی و هسته‌ای ایران باشند، اما ترجمه این تضعیف نظامی به یک نظم سیاسی دلخواه، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. این در حالی است که ایران، حتی با تحمل زخم‌ها، توانایی انتقال جنگ از سطح نظامی کلاسیک به سطوح دیگر از جمله هزینه، انرژی، زمان، منطقه و افکار عمومی را دارد. این پویایی، معادله جنگ را به سمت “چه کسی دوام بیشتری دارد” سوق می‌دهد؛ امری که بقای ایران را، حتی در شکلی زخمی و نظامی‌تر، سناریویی جدی‌تر از فروپاشی سریع جلوه می‌دهد.
جامعه مدنی؛ سنگر مقاومت در برابر فشارهای امنیتی
یکی از پیامدهای داخلی جنگ که در اکثر تحلیل‌ها به آن اشاره شده، احتمال امنیتی‌تر شدن فضا و کاهش فضای جامعه مدنی
است. با این حال، این تحلیل‌ها همچنین نشان می‌دهند که جنگ می‌تواند مشروعیت مقابله برای دفاع ملی را تقویت کند. این بدان معناست که حتی در صورت تشدید برخورد امنیتی، ظرفیت‌های جامعه مدنی برای مقاومت و حفظ هویت خود همچنان
پابرجا خواهد ماند. این وضعیت، برخلاف برخی تبلیغات، نشان می‌دهد که “آلترناتیو آماده” چندان واقعی به نظر نمی‌رسد و ایران در حال طی مسیری است که با فشرده‌تر شدن فضای سیاسی، بر استحکام درونی خود می‌افزاید.
فراتر از جنگ کلاسیک؛ پایداری و انعطاف‌پذیری ایران
در سناریوهای محتمل جنگ، اگرچه آمریکا و اسرائیل ممکن است دستاوردهای نظامی محدودی کسب کنند، اما ایران با استراتژی
جنگ فرسایشی منطقه‌ای، هزینه‌ها را برای طرف مقابل افزایش می‌دهد. این رویکرد، ایران را قادر می‌سازد تا با اتکا به توانمندی
خود، جنگ را به عرصه‌هایی غیر از میدان نبرد کلاسیک بکشاند. در این میان، خطر فروپاشی دولت مرکزی و تبدیل شدن ایران
به سناریویی شبیه لیبی یا سوریه، هرچند محتمل است، اما با توجه به ساختار دفاعی و انسجام ملی ایران، کمتر از یک فاجعه دیده می‌شود.
شکست سناریوی تغییر نظام
تحلیل‌های عمیق منتشر شده در نشریات و اندیشکده‌های معتبر جهانی، همگی بر دشواری و پرخطر بودن سناریوی تغییر نظام از بیرون تأکید دارند. پراکندگی اپوزیسیون، فقدان آلترناتیو اجماع‌ساز، و ماهیت دفاعی-ملی‌گرایانه واکنش به مداخله خارجی، همگی دست به دست هم می‌دهند تا این سناریو را ناکارآمد سازند. این در حالی است که ایران، حتی در صورت تحمل ضربات، توانایی بقا و گذر از بحران را دارد و این مهم، نقطه کانونی تحلیل واقع‌بینانه در سطح بین‌المللی است.
آینده در دستان ایران
در نهایت، برآورد کلی از وضعیت نشان می‌دهد که ایران در حال حرکت به سمت یک جنگ فرسایشی با فشار فزاینده برای خروج سیاسی از آن است. این مسیر، هرچند دشوار، اما نشان‌دهنده توانایی ایران در مدیریت بحران و مقاومت در برابر فشار خارجی است. برتری نظامی آمریکا و اسرائیل در پیشرفته بودن برخی تجهیزات شاید به نظر برسد ، اما ترجمه آن به نظم سیاسی مطلوب ایران، همچنان مبهم است. در مقابل، بقای ایران، حتی اگر زخمی، سخت‌تر و نظامی‌تر شود، سناریویی کاملاً جدی‌تر از فروپاشی سریع به نظر می‌رسد. این مقاومت و انعطاف‌پذیری، نویدبخش آینده‌ای است که در آن ایران قادر خواهد بود از دل چالش‌ها، فرصت‌هایی برای ثبات و پیشرفت بیافریند.
