چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵

آیا آمریکا می‍تواند اقلیم و باران ایران را دستکاری کند؟

یعقوبی – همزمان با بارش‌های شدید و غیرمعمول فروردین ۱۴۰۵، دوباره نظریه‌ای قدیمی در شبکه‌های اجتماعی مطرح شد که تخریب برخی رادارهای آمریکا را علت «آزاد شدن ابرها» و بارش باران در ایران معرفی می‌کرد؛ روایتی که ذیل عنوان «سرقت ابر» سال‌هاست در فضای عمومی دست‌به‌دست می‌شود و خشکسالی ایران را محصول مداخله خارجی می‌داند. کارشناسان محیط‌زیست اما تأکید می‌کنند هیچ مستند علمی، دخالت مستقیم کشور دیگری در ایجاد خشکسالی ایران را تأیید نمی‌کند و بخش اصلی بحران، ریشه در ترکیبی از تغییرات اقلیمی و مدیریت منابع آب دارد.با این حال ایران و کشورهای منطقه برای مقابله با کم‌آبی، برنامه‌های بارورسازی ابرها را اجرا کرده‌اند؛ روشی که با استفاده از یدید نقره یا یخ خشک، تلاش می‌کند بارندگی را اندکی افزایش دهد. امارات و چند کشور خشک دیگر نیز به‌طور گسترده از این فناوری بهره می‌برند. بر اساس مطالعات موجود، بارورسازی در بهترین حالت می‌تواند ۳ تا ۱۵ درصد به بارندگی بیفزاید و در اغلب موارد اثر آن در محدوده ۵ تا ۷ درصد است. تجربه‌های ایالات متحده و چین نیز نتایجی مشابه نشان می‌دهد؛ افزایش‌های جزئی و محدود، نه تغییرات اساسی در الگوهای بارش.در سطحی گسترده‌تر، برخی پژوهش‌ها به «مهندسی اقلیمی» یا تزریق ذرات به استراتوسفر برای بازتاب نور خورشید اشاره دارند؛ طرح‌هایی آزمایشگاهی که هنوز از مرحله تئوری فراتر نرفته‌اند. بررسی‌های سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد چنین مداخلاتی می‌تواند در مقیاس جهانی فراوانی خشکسالی را کاهش دهد، اما در برخی مناطق ممکن است باعث کمبود بارش شود. با این حال این مطالعات صرفاً مدل‌سازی‌های اولیه‌اند و هیچ‌کدام به‌طور عملیاتی اجرا نشده‌اند. در ایالات متحده نیز طرح‌هایی مانند پروژه‌های کاهش مه فرودگاه‌ها یا تضعیف طوفان‌ها در دهه‌های گذشته، یا بی‌اثر بوده‌اند یا اثر بسیار محدودی داشته‌اند.با توجه به شواهد علمی، متخصصان تأکید می‌کنند که گرچه انسان می‌تواند در سطحی بسیار کوچک و محلی بر بارش اثر بگذارد، اما کنترل عمدی و گسترده اقلیم – به‌ویژه ایجاد خشکسالی در یک کشور – در حال حاضر امکان‌پذیر نیست. پیچیدگی سامانه‌های اقلیمی بسیار فراتر از توان مداخله فناوری‌های موجود است و هیچ ابزار شناخته‌شده‌ای قادر به ایجاد یک خشکسالی بزرگ و هدفمند نیست. بر همین اساس، ادعاهایی مبنی بر نقش آمریکا یا هر کشور دیگر در ایجاد خشکسالی ایران فاقد پایه علمی بوده و بیشتر در چارچوب روایت‌های غیررسمی و شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جعفری – استاندار خراسان جنوبی، در نشست شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان با

بیشتر

اعتمادیان – مدیرکل استاندارد خراسان جنوبی از تشدید نظارت بر فرآیند تولید، بازرسی و توزیع

بیشتر

استاندار خواستار تأمین پایدار کالاهای اساسی و جلوگیری از کمبود در بازار شد. سیدمحمدرضا هاشمی،

بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فرم

فرم گزارش اشکال در سایت