اصغری مقدم – سال‌ها پیش، در روزنامه آوا نشستی با محور بحران آب و آینده تأمین آن در خراسان جنوبی برگزار شد؛ نشستی که متولیان امر، کارشناسان و دغدغه‌مندان این حوزه دور یک میز نشستند و بی‌پرده از واقعیت‌ها گفتند. آن جلسه، بیش از هر چیز نشان داد که وقتی گفت‌وگو جای شعار را می‌گیرد و اراده‌ای برای تصمیم‌گیری منطقی شکل می‌گیرد، می‌توان از مسیرهای پرهزینه و کم‌ثمر فاصله گرفت. جمع‌بندی آن نشست به تصمیمی قابل‌تأمل انجامید؛ اینکه بودجه‌ای که برای مطالعات انتقال آب از یکی از سدهای مشهد به بیرجند پیش‌بینی شده بود، در مسیری منطقی‌تر و واقع‌بینانه‌تر هزینه شود؛ مسیری که امید تحقق در آن بیشتر بود.امروز و با گذشت زمان، صحت آن تصمیم بیش از پیش روشن شده است. سدی که قرار بود در سناریوهای خوش‌بینانه به بیرجند آب برساند، اکنون حتی برای تأمین پایدار شهرها و مناطق پیرامونی خود نیز با چالش جدی روبه‌روست. واقعیت‌های اقلیمی، کاهش بارش‌ها و فشار مضاعف بر منابع آبی، نشان داد که برخی طرح‌های بزرگ، بیش از آنکه راه‌حل باشند، صرفاً روی کاغذ جذاب‌اند. تجربه این سال‌ها اثبات کرد که اگر آن بودجه در همان مسیر اولیه هزینه می‌شد، امروز تنها با یک طرح نیمه‌تمام و ناامیدکننده دیگر مواجه بودیم.مسئله آب در خراسان جنوبی بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه واقع‌گرایانه است. نمی‌توان چشم‌انتظار پروژه‌های کلان و پرهزینه‌ای بود که سرنوشتشان به عوامل متعددی خارج از کنترل استان گره خورده است. در کنار پیگیری طرح‌های انتقال آب، باید پذیرفت که بخش مهمی از راه‌حل در مدیریت هوشمندانه منابع موجود نهفته است؛ منابعی که اگر درست دیده و بهره‌برداری شوند، می‌توانند بخشی از فشار موجود را کاهش دهند.مدیریت مصرف، بازچرخانی آب، اصلاح الگوی کشت، کاهش هدررفت در شبکه‌های توزیع و استفاده از ظرفیت پساب‌ها، گزینه‌هایی هستند که بارها درباره آن‌ها صحبت شده اما کمتر به مرحله اجرا رسیده‌اند. تجربه‌های موفق در نقاط مختلف کشور نشان می‌دهد که حتی بدون پروژه‌های عظیم، می‌توان با تصمیم‌های جسورانه و مدیریت علمی، بهره‌وری منابع آبی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داد. آنچه کم است، نه راه‌حل که اراده برای اجراست.اکنون زمان آن رسیده که از تجربه‌های گذشته درس بگیریم و مسیر آینده را با عقلانیت بیشتری ترسیم کنیم. اگر آن روز در یک نشست تخصصی توانستیم به توافقی منطقی برسیم و از یک تصمیم پرریسک عبور کنیم، امروز نیز می‌توان کارهای بزرگی انجام داد؛ به شرط آنکه اراده‌ای جدی برای تصمیم‌گیری و عمل وجود داشته باشد. آینده آب خراسان جنوبی نه در رویاهای دوردست، که در انتخاب‌های درست و شجاعانه امروز رقم می‌خورد.