کاری – درنشست خبری مسئولان امور عشایر کشور و خراسان جنوبی در بیرجند، مجموعه‌ای از چالش‌ها و برنامه‌های پیش‌روی جامعه عشایری استان را از تأمین آب و نهاده‌های دامی تا توسعه بازار محصولات و انرژی خورشیدی مطرح کرد؛ نشستی که مهم‌ترین خبر آن اختصاص حدود ۵۰ میلیارد تومان برای کاهش تنش آبی عشایر خراسان جنوبی بود.جاوید حیاتی، معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران، در این نشست با اشاره به نقش عشایر در امنیت غذایی کشور گفت جامعه عشایری ایران بیش از یک میلیون و ۲۵۱ هزار نفر جمعیت و ۲۵۳ هزار خانوار کوچنده دارد و با نگهداری حدود ۳۰ میلیون رأس دام سبک، سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن گوشت قرمز تولید می‌کند. به گفته وی، حدود ۲۲ هزار خانوار عشایری کوچنده در خراسان جنوبی زندگی می‌کنند که عمدتاً در مناطق دورافتاده، کویری و مرزی مستقر هستند و در تولید گوشت قرمز، فرآورده‌های لبنی و صنایع دستی نقش قابل توجهی دارند.
حیاتی، آب را مهم‌ترین چالش عشایر خراسان جنوبی دانست و اعلام کرد از یک هزار میلیارد تومان اعتبار جدید مدیریت بحران برای کاهش تنش آبی در سال ۱۴۰۵، حدود ۵۰ میلیارد تومان سهم این استان شده است. این اعتبار قرار است به طور کامل در طرح‌های تأمین آب پایدار مناطق عشایری از جمله حفر و تجهیز چاه، بهسازی قنوات و اجرای شبکه‌های انتقال آب هزینه شود. همچنین سال گذشته از محل اعتبارات مدیریت بحران، ۱۵۰ کامیون تانکر آبرسان برای مناطق عشایری کشور خریداری شده که توزیع استانی آن‌ها در دستور کار قرار دارد.
معاون سازمان امور عشایر ایران همچنین به افزایش شدید قیمت نهاده‌های دامی اشاره کرد و گفت پس از آزادسازی قیمت‌ها، نرخ برخی اقلام از جمله جو چهار تا پنج برابر شده است. در همین راستا افزایش سرمایه تعاونی‌های عشایری و استفاده از املاک و دارایی‌های این تشکل‌ها به عنوان وثیقه برای دریافت تسهیلات بانکی در حال پیگیری است. حدود یک هزار میلیارد تومان تسهیلات نیز از محل صندوق توسعه ملی برای زنجیره تولید گوشت قرمز و پرواربندی در سال جاری پیش‌بینی شده است که سهم هر خانوار می‌تواند بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان باشد. خانوارهای آسیب‌دیده از خشکسالی و سرمازدگی، زنان سرپرست خانوار و عشایر دارای خرده‌دام در اولویت دریافت این تسهیلات قرار دارند.حیاتی همچنین از تغییر شیوه خدمات‌رسانی به عشایر سخن گفت. بر اساس مطالعات سازمان، بیش از ۸۰ درصد جوانان عشایر خواستار دسترسی به امکاناتی مشابه مناطق روستایی از جمله مسکن مناسب، برق، راه، آب شرب پایدار و خدمات آموزشی و بهداشتی هستند. رویکرد جدید سازمان بر این است که خدماتی مانند نهاده، آرد، سوخت، خدمات پستی و بیمه اجتماعی به جای مراجعه عشایر به شهر، تا محل استقرار آنان ارائه شود.
حجت خادمی‌نژاد، مدیرکل امور عشایری خراسان جنوبی نیز در این نشست، تأمین آب پایدار و توسعه بازار محصولات عشایری را از مهم‌ترین برنامه‌های استان عنوان کرد. به گفته وی، در پنج ماه گذشته چهار حلقه چاه در مناطق عشایری استان حفاری و تجهیز شده و هشت تانکر آبرسان جدید نیز به ناوگان آبرسانی اضافه شده است.
خادمی‌نژاد تأکید کرد سیاست اداره کل تنها پرداخت تسهیلات نیست و باید برای فروش تولیدات عشایر نیز بازار ایجاد شود. در همین راستا، محصولات و صنایع دستی عشایر خراسان جنوبی از جمله فرش، گبه، گیوه و قول‌بافی در نمایشگاه‌های ملی عرضه شده و قرار است دو غرفه دائمی در فروشگاه محصولات عشایری تهران به خراسان جنوبی اختصاص یابد. در استان نیز ۱۲ تشکل عشایری فعال هستند که در زمینه توزیع آرد، نهاده‌های دامی، سوخت و سایر خدمات مورد نیاز جامعه عشایری فعالیت می‌کنند.وی همچنین از تشکیل نخستین سازمان مردم‌نهاد ویژه عشایر در خراسان جنوبی خبر داد که مراحل ثبت آن در حال انجام است. هدف از تشکیل این سمن، ساماندهی کمک‌های خیران برای رفع مشکلات زیربنایی و رفاهی مناطق عشایری عنوان شده است. پیگیری مشکلات مدارس
سیار، شبانه‌روزی و حتی مدارس تک‌دانش آموزی عشایر نیز از دیگر برنامه‌های مطرح‌شده در این نشست بود.
خراسان جنوبی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر نیز برنامه‌هایی برای جامعه عشایری اجرا کرده است. به گفته مدیرکل امور عشایری استان، تاکنون هزار پنل خورشیدی میان عشایر توزیع شده و مرحله جدید توزیع تجهیزات خورشیدی نیز برای تأمین برق پایدار چادرهای عشایری در حال برنامه‌ریزی است. خادمی‌نژاد همچنین اعلام کرد خراسان جنوبی ششمین گله بزرگ دام کشور را در اختیار دارد؛ ظرفیتی که اهمیت حمایت از تولید، تأمین آب و ایجاد بازار پایدار برای محصولات عشایر را دوچندان می‌کند.
