چالش آبرسانی در روستای مرزی «دستگرد» درمیان به کلافی سردرگم میان مطالبات مردمی و آمارهای دولتی تبدیل شده است؛ در حالی که اهالی این کانون جمعیتی از رنج پنجساله تشنگی در فصول گرم گلایه دارند، مسئولان آب و فاضلاب با اشاره به نوسازی شبکه با اعتبارات «یونیسف»، از تولید سه برابری آب نسبت به استانداردهای کشوری خبر داده و ریشه بحران را در گرههای غیرفنی نظیر انشعابات غیرمجاز و پدیده حوضانبارها میدانند.به گزارش ایرنا در حالی که بسیاری از روستاهای مرزی با چالش مهاجرت دست و پنجه نرم میکنند، روستای «دستگرد» در شهرستان درمیان با جمعیتی رو به رشد، به کانون جذب جمعیت تبدیل شده است؛ اما اکنون غول خشکی و فرسودگی شبکه آبرسانی، گلوی این روستای زنده را فشرده و هزار و نفر نفر از اهالی آن پنج سال است که نیمی از سال را با طعم تلخ بیآبی سپری میکنند.
حکایت روستای «دستگرد» از توابع بخش گزیک شهرستان درمیان، حکایت عجیبی است. در روزگاری که خشکسالی آمار مهاجرت از روستا به شهر را بالا برده، دستگرد به دلیل موقعیت جغرافیایی و شرایط طبیعی مساعد، نه تنها خالی نشده، بلکه پذیرای مهاجران جدید نیز بوده است. اما این پویایی و ماندگاری، زیر سایه سنگین بیتوجهی به زیرساختهای آبی در حال رنگ باختن است.
اوج تشنگی در فصول گرم
یکی از اهالی این روستا در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با گلایه از وضعیت موجود گفت:روستای ما بیش از ۳۵۰ خانوار جمعیت دارد که اکثر آنها جوان و از طبقه کارگر هستند.عبدالقدوس احمدی اظهار کرد: از فروردینماه که هوا رو به گرمی میرود تا اواخر مهرماه، زندگی برای ما به جهنم تبدیل میشود. به خصوص در ضلع غربی روستا، آب به یک رویا تبدیل شده و هر روز دغدغه ما این است که چطور برای نیازهای اولیه، ظرفهایمان را پر کنیم.وی یادآور شد: منبع تأمین آب این منطقه، مجتمع آبرسانی «شهید چمران» است؛ که وظیفه سیراب کردن ۹ روستا را بر عهده دارد.
عضو شورای اسلامی روستای دستگرد عنوان کرد: مشکل اصلی از آنجا آغاز میشود که در طول سالهای اخیر، همسو با افزایش جمعیت و گسترش وسعت روستاها، هیچ تغییری در توان خروجی (دبی) چاه و یا تعویض خطوط انتقال اصلی صورت نگرفته است.
وی ادامه داد:به عبارت دیگر، شبکه آبرسانی که سالها پیش برای جمعیتی بسیار کمتر طراحی شده بود، اکنون زیر بار تقاضای فزاینده روستاییان کمر خم کرده و توان انتقال آب به نقاط مرتفع و انتهایی شبکه را ندارد.احمدی تاکید کرد: حل این بحران در گرو دو اقدام اساسی است: اول، افزایش دبی چاه مجتمع شهید چمران و دوم، نوسازی و تعویض خط انتقال اصلی که به دلیل فرسودگی، با افت فشار شدید مواجه است.
این مطالبه مردمی در حالی مطرح میشود که بخش عمدهای از ساکنان این روستا را نیروی کار جوان تشکیل میدهد؛ جوانی که به امید کار و زندگی در زادگاه خود مانده، اما اکنون برای ابتداییترین نیاز انسانی یعنی آب، باید ساعتها در انتظار بماند.از آنجایی تثبیت جمعیت در مناطق مرزی مانند شهرستان درمیان، یکی از راهبردهای اصلی نظام برای امنیت پایدار است. به نظر میرسد تعلل پنج ساله در نوسازی شبکه آبرسانی روستای دستگرد، با این راهبرد در تضاد بوده و نیازمند ورود فوری شرکت آب و فاضلاب استان و فرمانداری درمیان است تا قبل از آغاز فصل گرمای سال آینده، مرهمی بر زخمهای ۱۶۰۰ نفر از اهالی این منطقه گذاشته شود.
در همین خصوص معاون بهره برداری و توسعه آب شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی در گفتوگوی اختصاصی با ایرنا، ضمن تبیین اقدامات انجام شده، ریشه مشکلات را فراتر از مباحث فنی و مربوط به الگوهای مصرف و تخلفات انشعابی دانست.
منوچهر سالاری با اشاره به وضعیت تولید در مجتمع شهید چمران اظهار کرد: مجتمع شهید چمران که روستای دستگرد نیز بخشی از آن است، از طریق یک حلقه چاه با دبی ۲۰ لیتر در ثانیه تأمین آب میشود، با توجه به جمعیت پنج هزار نفری تحت پوشش این مجتمع، سرانه تولید آب برای هر نفر ۳۴۶ لیتر در شبانهروز است؛ این در حالی است که سرانه استاندارد کشوری تنها ۱۳۰ لیتر است.وی تأکید کرد: آمارها نشان میدهد که ما بیش از سه برابر نیاز استاندارد، آب تولید و وارد شبکه میکنیم، بنابراین مشکل اصلی مجتمع شهید چمران، کمبود سرانه تولید یا کمبود آب در منبع نیست.
نوسازی شبکه با مشارکت «یونیسف» و اعتبارات دولتی
معاون بهره برداری و توسعه آب شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی با بیان اینکه عمده مشکل در این روستا فرسودگی شبکه آبرسانی است گفت: شرکت آب و فاضلاب در سال گذشته اقدامات زیرساختی مهمی انجام داده است، از جمله اصلاح ۶ کیلومتر از شبکه توزیع روستاهای دستگرد و اسلامآباد و بهسازی حوضچههای مسیر که با مشارکت و تأمین اعتبار بینالمللی از سوی “یونیسف” به سرانجام رسید.
وی همچنین از آغاز پروژههای جدید خبر داد و افزود: در سال جاری نیز با استفاده از اعتبارات دولتی، عملیات ساخت مخزن هزار مترمکعبی مجتمع شروع است تا پایداری شبکه در زمان پیک مصرف افزایش یابد.
سه ضلعی بحران: انشعاب غیرمجاز، حوضانبار و خانهباغ
معاون بهره برداری و توسعه آب شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی، دلیل اصلی نرسیدن آب به برخی نقاط روستا را در سه عامل غیرفنی خلاصه کرد و گفت: انشعابات غیرمجاز یک دستاندازی به حقوق عمومی است لذا تنها در سه سال گذشته، ۲۳ انشعاب غیرمجاز در دستگرد و ۵۴ مورد در اسلامآباد شناسایی شده است که این موضوع تعادل فشار شبکه را به هم میزند.وی عنوان کرد: همچنین عمده افراد اقدام به حفر حوض انبارهایی تا ۴۰ متر مکعب می کنند که باعث مشکلات عدیده در پایداری مجتمع آب شده است.سالاری یادآور شد: مصارف غیر مجاز هم بر مشکلات تامین آب این روستا افزوده است لذا خانه باغهای متعددی ساخته شده از دلایل برهم خوردن تعادل شبکه آب محسوب میشود.
