شفیعی – دبیر شورای کشاورزی استان – وضعیت بازار محصولات غذایی به نقطه‌ای رسیده که منطق اقتصادی را به چالش می‌کشد؛ معادله‌ای که در آن بادمجان با قیمت ۲۰۰ هزار تومان، گوی سبقت را از مرغ زنده ۱۶۰ هزار تومانی می‌رباید و مرغ آماده مصرف نیز به قیمتی نزدیک به یک کیلو بادمجان رسیده است. این توازن معکوس، بیش از آنکه یک اتفاق ساده باشد، هشداری جدی از بحرانی عمیق در زنجیره تولید تا مصرف است که جیب تولیدکننده و سبد غذایی خانوار را همزمان هدف گرفته است.ریشه این بی‌نظمی مزمن را باید در فقدان تناسب میان عرضه و تقاضا جست‌وجو کرد. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در تیرماه امسال حدود ۱۵۸ میلیون قطعه جوجه‌ریزی در سطح کشور انجام شده، در حالی که برآوردهای مصرف کشور نهایتاً بین ۹۵ تا ۱۱۰ میلیون قطعه است. این حجم از مازاد تولید، آن هم در شرایطی که هیچ برنامه‌ریزی دقیقی برای مدیریت بازار صورت نگرفته، تولیدکننده را در میان حجم انبوهی از مرغ‌های روی دست مانده، سرگردان کرده است.از سوی دیگر، بازار توان جذب این میزان تولید را ندارد؛ چرا که فشارهای تورمی و کاهش قدرت خرید خانوارها، مرغ را از اولویت‌های اصلی سبد مصرفی خارج کرده است. در شرایطی که اولویت‌های فصلی مانند بازگشایی مدارس و تأمین لوازم تحصیلی، منابع مالی خانوارها را می‌بلعد، طبیعی است که بازار تقاضای واقعی خود را از دست بدهد. نتیجه این اتفاقات در تولید و رکود در مصرف، زیان سنگینی است که مستقیماً به بدنه صنعت طیور وارد می‌شود.خراسان جنوبی نیز که در همین بازه زمانی بالغ بر ۳ میلیون و ۸۵۰ هزار قطعه جوجه‌ریزی داشته، به‌شدت از این فضای آشفته متأثر است. نیاز واقعی استان حدود ۱.۲ تا ۱.۴ میلیون قطعه برآورد می‌شود و بخش عمده تولید، مازاد بر نیاز داخلی است؛ اما چون زیرساخت‌های لازم برای صادرات به بازارهای هدف و استان‌های همجوار فراهم نیست، این مرغ‌ها در حصار محدودیت‌های استانی محبوس شده و سرمایه مرغداران را به رکود کشانده‌اند.این وضعیت تنها به زیان مالی ختم نمی‌شود، بلکه پیامدهای فنی ناگواری نیز به همراه دارد. نگهداری طولانی‌مدت مرغ در سالن‌ها به دلیل نبود خریدار، باعث شده مرغ‌هایی که باید در وزن استاندارد به کشتارگاه می‌رفتند، اکنون تا مرز ۴ کیلوگرم وزن بگیرند. این فاجعه تولید، نه تنها کیفیت محصول را برای مصرف‌کننده کاهش می‌دهد، بلکه مرغدار را وادار می‌کند تا برای محصولی که مشتری ندارد، هزینه‌های جاری و نهاده‌های گران‌قیمت بیشتری بپردازد.نکته تأمل‌برانگیز اینجاست که برای واردات ذرت و سویا، منابع ارزی کشور صرف می‌شود، اما این نهاده‌ها به جای تبدیل شدن به محصولی با صرفه اقتصادی، صرفِ نگهداری مرغ‌های سنگین‌وزنی می‌شود که بازار کشش جذب آن‌ها را ندارد. در واقع، علاوه بر زیان مستقیم مرغدار و ورشکستگی واحدهای تولیدی، شاهد هدررفت منابع ملی و ارزی هستیم که به دلیل سیاست‌گذاری‌های نادرست در حوزه جوجه‌ریزی، به جای ارزش‌افزوده، به خسارت تبدیل شده است.وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های متولی تنظیم بازار، امروز بیش از هر زمان دیگری باید پاسخگوی این موضوع باشند. مدیریت جوجه‌ریزی، ایجاد شبکه توزیع چابک برای خروج مرغ از استان‌های تولیدکننده و بازگرداندن تعادل به بازار، نیازمند تدبیری فراتر از دستورالعمل‌های کاغذی است. تا زمانی که کالایی مثل بادمجان با قیمت لوکس در بازار عرضه شود و تولیدکننده مرغ برای فروش محصول خود التماس کند، نمی‌توان از ثبات و امنیت غذایی سخن گفت و ادامه این مسیر، تنها راه را برای تعطیلی گسترده واحدهای تولیدی هموار خواهد کرد.