نسخه قابل چاپ 
مشاهده کامل خبر
رسیدگی به معلولان استان از شعار تا عمل!      

 نسرین کاری - در پیچ و خم‌های زندگی ماشینی، اگر روزی در حالی که در خیابان قدم می‌زنی و ذهنت پر از مشغله‌های کاری و مشکلات است، نگاهی به اطرافت بیندازی، فردی را می‌بینی که شاید در ظاهر با تو کمی متفاوت باشد، اما خوب که به او نگاه می‌کنی، آنقدر پر تلاش و با انرژی است که معلولیت وجودش سبب محدودیت برایش نمی‌شود.
برای عبور از خیابان در حالی که روی ویلچر نشسته منتظر است  خیابان آرام و  ماشین‌ها کم شود. پای درد و دلش که می‌نشینی خنده از لبهایش جدا نمی‌شود، اما به دستانش که  نگاه می‌کنی، پر از چین و چروک‌ها و زخم‌های
زمانه است.
هنگامی که از سختی، کار و مشکلات جسمی برایت می‌گوید، تنها آن موقع است که می‌فهمی، باید در همه حال سپاسگزار باشی اما باز هم او خدا را بیشتر از من و تو شاکر است و اگر پدر خانواده باشی با وجود آن همه مشکل باید به فکر هزینه تحصیل، اشتغال، بیمه و مسکن فرزندانت نیز باشی.
... اینها اندکی از درد و دل یک معلول است.
معلولان، مشکلات آنها، ازدواج و دانشگاه معلولان، مناسب سازى معابر براى این قشر از جامعه و هزاران هزار خبر، گزارش، مقاله و یادداشت مختلف با موضوع معلولان بارها در رسانه هاى مختلف منتشر شده است. آیا سازمان بهزیستى، وزارت رفاه و تشکل هاى معلولان توانسته اند پاسخگوى نیازهاى اساسى این قشر از جامعه باشند؟
زنگ اول:
براى رفتن به دانشگاه از خانه بیرون مى آید و به سختى خود را به خیابان اصلى مى رساند. مدت زیادى منتظر رسیدن وسیله اى که او را به مقصدش برساند مى ایستد. اتوبوس  را نمى تواند سوار شود چرا که او دچار معلولیت از ناحیه پا است. تاکسی  دارها هم با دیدن ویلچرش پا روی ترمز نمی گذارند و با سرعت از مقابلش می گذرند. 
زنگ دوم:
با عصایى که به او در راه رفتن کمک مى کند به سختى خود را به سالن اصلى دانشگاه مى رساند براى رسیدن به کلاس باید بیش از ۴۰ پله را بالا برود این کار یکی دو روز نیست 4 سال دانشگاه را باید با این مشکل بسازد!
زنگ سوم:
براى بالا رفتن از این تعداد پله نیازمند کمک است. همه در کلاس درس هستند، ساعتى مى گذرد و از کمک خبرى نمى شود، لابد همه مشغول تحصیل علم و دانش اند!؟ اگر وضع همین طور پیش برود باز هم ساعت اول کلاس را غیبت مى خورد.

فاصله بین معلولیت و سلامت یک ثانیه

شنیده ایم که گفته اند معلولیت محدودیت نیست و این جمله براى همه مردم یک جامعه باید به عنوان یک نماد اجتماعى در نظر گرفته شود.سال هاست
صحبت از حقوق معلولان را در رسانه های مختلف مى بینیم اما دریغ از کمى توجه به آنها امیر رضا  دانشجوی معلول با اشاره به این مطلب ادامه می دهد: فاصله بین معلولیت و سلامت یک ثانیه است و در هر شرایطى امکان دارد فردى معلول شود و این وظیفه آحاد جامعه است که افراد معلول را فراموش نکنند و با یک توجه انسان دوستانه و منطقى به این موضوع گام هاى مؤثرى براى رفع مشکلات این افراد بردارند.

حل مشکلات معلولان؛ شاید وقتی دیگر

مرتضی که  کارشناسی ارشدش را با معلولیت گرفته است می گوید: حقوق شهروندی تنها به یک طیف خاص و یا افراد سالم در جامعه تعلق ندارد و حق قانونی همه افراد جامعه است که باید با برنامه ریزی دقیق و تامین زیر ساخت های مناسب همه افراد از آن بهرمند شوند.
همیشه این شعار را می شنویم که  «معلولیت محدودیت نیست»، پس تفاوتی بین معلولان و دیگر اقشار جامعه وجود ندارد از این رو افراد سالم باید برای خدمت مناسب و تصمیم گیری صحیح در راستای حل مشکلات این قشر اقدام کنند  ولی گویا این جمله از حد شعار بالاتر نمی رود. چرا من به هر جا برای استخدام می روم بخاطر معلولیتم پس زده می شوم بودن آن که به  توانایی هایم
توجه شود!!؟؟ به گفته مرتضی از اینها که بگذریم، بد نیست برای یک بار هم که شده از دریچه چشم معلولان به مشکلات آنها نگاهی داشته باشیم یا حتی یک روز را برای انجام کارهایمان از صندلی چرخدار استفاده کنیم تا بفهمیم که این قشر از جامعه با چه مشکلاتی دست و پنجه نرم می کنند. یک بار هم شده با عصای سفید راه برویم! یک بار هم شده با زبان بی زبانی و ایما و اشاره صحبت کنیم!

دسترسی سخت
  به عابربانک ها و پیاده روها

از دیگر مشکلات زیر ساختی برای معلولان دسترسی سخت  آنها به دستگاه های خودپرداز بانکی است.این دستگاه ها در بسیاری از خیابانها و شعب مختلف بر روی سکو قرار دارد و معمولا دارای چندین پله هستند. صفحه کلید نیز به گونه ای طراحی شده که معلولان نابینا نیز قادر به استفاده از این امکانات نیستند. مریم السادات دختر نابینای همشهری با بیان این مطالب ادامه می دهد:  مشکلات معابر و عابربانکها و پیاده روها
البته تنها مشکل معلولان نیست بلکه حتی سالمندان و زنان باردار نیز گاه برای استفاده از خودپردازها و بالا رفتن از پله، عبور از کانال های کوچک و بزرگ تعبیه شده در کنار پیاده روها مشکل دارند. وی ابراز ناراحتی می کند:  نابینا که باشی همه جامعه جور دیگر به تو نگاه می کنند توانایی هایت دیده نمی شود و از خیلی حق های زندگیت کنار گذاشته می شوی. به عنوان مثال من درس خوانده ام و لیسانس علوم اجتماعی دارم ولی هر جا برای کار می روم با چند سوال الکی دست به سرم می کند.مریم ازدواج را  مشکل دیگر معلولان می داند و بیان می کند: هر آدمی در زندگیش نیاز به یک مونس  و همدم دارد و این مسئله برای فرد معلول اگر بیشتر حس نشود کمتر نیست ولی وقتی معلول هستی از این حق هم باید بگذری با مواردی را انتخاب کنی که اصلا هم کفو تو نیست! رضا قبل از اینکه تصادف کند ورزشکار بوده  او بیان می کند:  ورزش به آدم انگیزه و انرژی می دهد. از وضع ورزش استان گلایه مند است و می افزاید: ما حتی یک سالن ورزشی مناسب، ویژه معلولان نداریم گاهی هم مجبورم از خیر ورزش در سالنهای نامناسب بگذرم. من زمانی که ورزش می کنم احساس وجود می کنم احساس اینکه با بقیه فرقی ندارم و می توانم برای جامعه مفید باشم اما افسوس...

سالن های ورزشی نامناسب
 برای معلولان استان

سرپرست اداره ورزش و جوانان شهرستان بیرجند با بیان اینکه هیئت جانبازان و معلولان بیرجند در سال 1368 طی ابلاغی که از سوی اداره تربیت بدنی داده شد راه اندازی شد می افزاید: در سال 69 اولین دوره  والیبال نشسته و گلبال نابینایان برگزار شد. سید حسین اصغری یادآور می شود:
هیئت جانبازان و معلولان استان  بارها در مسابقات منطقه ای و کشوری و جشنواره های کشوری شرکت کرده اند و مقامهای خوبی را کسب کرده اند.  به گفته وی مشکلات ورزشکاران معلول بسیار است به عنوان مثال با تعدد رشته ها
آنها نیاز به یک سالن اختصاصی برای ورزش دارند ولی متاسفانه حتی ساعت های مخصوص معلولان هم اجاره داده می شود. فضاهای ورزشی مخصوصا سالنها و ستخرها برای افراد معلول مناسب سازی نشده است.او بیان می کند: مشکل دیگر معلولان ورزشکار مربوط به پایین بودن درآمد مربیان در رابطه با آموزش و گستردگی کار است که باید با مشارکت بنیاد شهید و بهزیستی و سازمانهای مربوطه رفع شود.

نهادهای مسئول برای ورزشکاران معلول استان همکاری کنند

اصغری از اهمیت سالم سازی و تثبیت جسم معلول ورزشکار نام می برد و خاطرنشان می کند:
برگزاری مسابقات مداوم با کمک توانبخشی علی اکبر (ع) و بهزیستی و سایر مراکز نگهداری معلولان که امکانات و فضاهای ورزشی دارند بسیار مفید است.همچین دیدارهای تدارکاتی با استانهای همجوار و برگزاری مسابقات لیگ  و فصلی برای آشنایایی و پیشرفت معلولان حائز اهمیت است. به گفته مسئول ورزش بیرجند برگزاری جلسات همیشگی ورزشکاران و خانواده هایشان
به همراه کارشناسان و همچنین برگزاری اردوهای تفریحی ورزشی با خانواده ها و مربیان خیلی مثمر ثمر است.

دیدگاه نامناسب مردم به معلولان ذهنی

محمد جهانبازیان روانشناس مرکز توانبخشی علی اکبر (ع) بیرجند هم ابراز تاسف می کند:  مشکلات زیادی در حیطه معلولان خصوصا معلولان ذهنی و چند معلولیتی در استان وجود دارد، که مهمترین آنها شامل کمبود امکانات ورزشی و تخصصی در استان است در زمان حاضر فقط یک سالن ورزشی حجاب برای ورزش وجود دارد که هیچ استانداردی ندارد و تقریبا بلااستفاده مانده است. وی یادآور می شود: مجموعه آبی مخصوص، استخر و مرکز آب درمانی در مجموعه توانبخشی در حال تکمیل است اما جوابگو برای همه نیست.  به گفته، جهانبازیان دیدگاه نامناسب مردم و متاسفانه در خیلی از موارد طرد شدن و گوشه گیر
شدن معلولان ذهنی و خانواده هاشون که فقط در  استان نیست و مختص کل ایران است یک معضل بزرگ در حوزه  زندگی معلولان است.  او معتقد است: دیدگاه ترحمی نسبت به معلولان همراه با ترس از معلولان ذهنی درصورتی که این گروه  نیازهای عاطفی بیشتری دارند و توجه بیشتری را می طلبد و سهل انگاری خانواده ها در ارجاع آنها برای آموزش و تربیت صحیح چه به خاطر ترس از دیدگاه جامعه و باورهای سنتی که عموما  آنها را دیوانه خطاب می کنند مشکل بزرگتر معلولان ذهنی است.
 او می گوید: در گذشته  تجربه و شناخت کافی دراستان برای بهبود وضع معلولان وجود نداشت که البته  اکنون اوضاع در حال بهترشدن است و دیدگاه های
سنتی کم رنگ تر شده است. به عنوان مثال قبلا شناخت و تجربه نسبت به اختلالات رفتاری و خلقی کمتر بوده و مشکلاتی مثل اوتیسم و اسکیزوفرنی و....را تحت عنوان کلی می شناختند اما  حالا با تخصصی تر شدن کارها  امیدوارم  درمان ها و روش های کمک به این معلولین بهتر شود.
به استعداد معلولان بها داده نمی شود

این روانشناس نگاه خاص مردم به معلولان ، دلسوزی و شخصیت ندادن به این گروه از جامعه  را درد دیگر آنها می داند و خاطرنشان می کند: استعدادیابی ناکافی در استان و کشور، چه ورزشی چه فرهنگی و چه صنعتی وجود دارد که  باید این دیدگاه نهادینه شود که استعداد نسبی وجود دارد و باید رشد داده شوند.وی معتقد است: متاسفانه حقوق اجتماعی مناسب در عرف ما تعریف نشده درصورتی که درتمام دنیا این حقوق شناخته شده هستند و حقوق معلولان در استان ما  فقط در حد یک جای پارک برای معلولان جسمی و چند چیز جزیی مثل شغل های تلفنچی  تعریف شده است و به علایق معلولان خصوصا ذهنی توجه نشده است. درجامعه وقوانین ما راه زیادی تا دستیابی کامل به  حقوق مناسب برای معلولان وجود دارد. به گفته جهانبازیان مشکل دیگر بچه های مرکز علی اکبر (ع) نبود امکانات ورزشی مخصوص و  فضاهای غیراستاندارد شهراست. این بچه ها علاوه بر نیازهای جسمی و اولیه بیشترین نیاز به محبت دارند.

خراسان جنوبی بالای
 18 هزار نفر معلول دارد

کارشناس مسئول امور توانبخشی و توانپزشکی بهزیستی استان عنوان می کند: به استناد سامانه آمار اطلاعات کامپیوتری جامعه هدف اداره کل بهزیستی، جمعیت معلولان شناسائی شده از سوی بهزیستی در استان، 18835 نفر و تعداد معلولان شناسائی شده در شهرستان بیرجند 6955 نفر می باشند.
عباس آبادی درباره صدور کارت های معلولیت عنوان می کند: از سال 1394 صدورکارت شناسایی بین المللی معلولیت بر طبق دستورالعمل طبقه بندی عملکرد، ناتوانی و سلامت (ICF )در حال انجام است و تاکنون  تعداد  4523 کارت شناسایی صادر گردیده است. 1055 کارت نیز در حال صدور می باشد.
 با توجه به نیاز به بررسی مددجو در کمیسیونهای جدید و طولانی بودن فرایند ثبت و صدور، مابقی کارتها نیز به مرور صادر خواهند گردید.
این کارشناس در مورد بهینه سازی بانکها و موسسات با بیان اینکه  از حدود سال 1385؛ ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی در استان، در دو سطح ستادی و شهرستانی  فعال شده می افزاید:
 با پیگیری های فراوان تاکنون؛ از منظر حساس سازی
مسئولان و دولتمردان و موضوع فرهنگ سازی، به افقهای بسیار خوبی رسیده ایم و بر اساس شواهد و مستندات قابل ارزیابی، اغلب ادارات دولتی، دستگاهها و بانکها و فضای عمومی شهری مناسب سازی شده اند و بررسیهای آماری دقیق و بازدیدهای میدانی نیز گواه این مدعا است؛ آنگونه که در مرکز استان و شهرستانهای تابعه، رقم پیشرفت اقدامات مناسب سازی بیش از 35 درصد  برآورد شده است. لیکن هنوز تا رسیدن به نقطه ایده آل، کماکان فاصله وجود دارد.

برخی موسسات و نهادها تمایلی
 به استخدام معلولان ندارند

وی در مورد سوال اینکه چرا طرح 3 درصد استخدامی معلولان اعمال نمی گردد و به موسسات و کارخانجات در این مورد تاکید نمی گردد
ابراز می کند: لازم است خاطرنشان گردد در مکاتبات متعدد  طی سالهای اخیر، موضوع پایبندی بدنه اداری، دستگاهی، شرکتی و صنعتی استان به اعمال سهمیه 3 درصد استخدامی معلولان به استناد تبصره ذیل ماده 7 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان؛ گوشزد شده و بر آن تاکید شده است. ضمن آنکه گمان
می رود در برهه هایی؛ موسسات دولتی، شرکتها، و کارخانجات  با وجود خیل کثیر افراد سالم متقاضی اشتغال، تمایلی برای به کارگماری معلولان نشان نداده باشند.
لیکن باید اذعان کنیم در برخی آزمونهای استخدامی و حتی در مواردی که دستگاه متولی در خصوص اعمال سهمیه استخدامی معلولان و اختصاص آن، اعلام آمادگی نموده اند، متاسفانه توانخواه فارغ التحصیل در رشته مورد تقاضا در استان وجود نداشته و یا معلولان واجد شرایط بکارگیری، حد نصاب امتیاز لازم را کسب
ننموده اند.به گفته عباس آبادی عمده تسهیلات و وام کم بهره در نظر گرفته شده از سوی بهزیستی؛ صرفا به مقوله اشتغال جامعه هدف، من جمله معلولان واجد شرایط اختصاص دارد و به آن دسته از توانخواهان که طرح و پروژه اشتغالزایی مناسبی را ارائه دهند، با درصد سود بسیار پایین تا سقف 150 تا 200 میلیون ریال تسهیلات پرداخت می گردد.

ازدواج های موفقی در بین معلولان استان داشته ایم

وی معتقد است: موضوع ازدواج معلولان نیز از دغدغه های مهم حوزه معاونت امور توانبخشی استان است که البته مستلزم پیگیریهای خاص با رعایت ملاحظات مرتبط و در پاره ای موارد، انجام مشاوره های پزشکی و ژنتیکی خاص می باشد.
رویه ای که فعلا در واحدهای مددکاری ادارات بهزیستی تابعه اجرا می گردد؛ شامل رایزنی پیگیری موردی مددکاران توانبخشی که با شناختی که از روحیات و ویژگی های هر یک از معلولان دارند، مقدمات ازدواج توانخواهان با یکدیگر یا با سایر افراد را فراهم می نمایند که در این زمینه ازدواجهای موفق بسیاری صورت گرفته که می تواند الگو مورد قرار گیرند.
کارشناس حوزه بهزیستی ادامه می دهد: در شهرستان بیرجند به جز موسسات خیریه ای بر اساس اهداف اساس نامه خود و طبق پروانه ای که از کمیسیون ماده 26 بهزیستی استان دریافت نموده اند. موسسه های خیریه حضرت علی اکبر(ع)، حضرت رسول ا...(ص)   خیریه امید کوثر، کیش مهر خاوران، بنیاد فرزانگان پیشکسوتان و فرهیختگان خراسان جنوبی، تشکلهای غیر دولتی معلولان نیز شامل انجمن نابینایان بشارت، کانون ناشنوایان شهید دستغیب انجمن معلولان جسمی حرکتی ثبت قانونی شده و در حال فعالیت هستند اگر چه برخی از این تشکل ها پویایی و تحرک و فعالیت
لازم را ندارند.
 


گروه خبری : گزارش اجتماعی
منبع :
آخرین ویرایش : 1395/09/13 -- 17:23:33
نویسنده : واحد تحریریه
تعداد بازدید : 226