نسخه ایمیلی صفحه

نام ونام خانوادگی (دلخواه) :  پست الکترونیک :    ایمیل گیرنده :   
بعد از زدن دکمه ارسال اطلاعات زیر به ایمیل گیرنده ارسال خواهد شد.

مشاهده کامل خبر
میرزا محمد رفیع خان اول متخلص به لامع      

این مقاله به کوشش استاد مهدی رفیعی تهیه شده است.

 

دانش و حکمت لامع:

راه یافتن به علم  و اطلاع و آگاهی از میزان تحصیل و وقوف و تبحر او در دانش و فن، از راه دقت در غزل های او میسر است. از مقدمۀ فاضلانه ایی که لامع به دیوان خود نگاشته و از اصطلاح های گوناگون دانش و فن که در طول دیوان بارها به کار داشته، می توان دانست که این گوینده از دانش های صرف و نحو و اشتقاق و بدیع و معانی و بیان و فلسفه و کلام و حدیث و نجوم و موسیقی و استیفاء بی بهره نبوده، بلکه در بعضی از آنها تبحر و وقوف داشته است. در چند قصیده و قطعه بیت های عربی ساخته، در قسمت توحید ونعت و منقبت از مضمون و مفاد آیه های قرآن کریم و حدیث و خبر استفاده های بسیار کرده است. میل به ملمع گویی که در او دیده می شود از وقوف، بلکه تبحر او در عربیت و صرف و نحو و بدیع و بیان عربی سرچشمه می گیرد.

خزائن الاسرار:

لامع نام دیوان خود را «خزائن الاسرار» نهاده که برگرفته از «مخزن الاسرار» حکیم نظامی است. مطلع دیوان وی با شعر:

مضمون شعری لامع

مضمون غزل های وی حکمت، موعظه و دعوت به ترک تعلّقات دنیایی و بیان عشق الهی است. قهر نفس او و دوری از هوای نفس، قهری و معمولی نیست. لامع در مقام سرکوبی نفس از مرحله عادت ومعمولی پا را فراتر نهاده و قناعت را آفت طریقت شمرده و توقف در وادی ترک تعلقات راحجاب راه سالک می داند. 

 

بیان عشق و اشتیاق و شکایت هجران و توصیف جمال و کمال و لطف و عنایت و قهر و عتاب معشوق با الهام از غزل سرایان بزرگی چون سعدی، حافظ ، جامی و صائب، موضوع غزلیات لامع را تشکیل می دهد. 

 

شعر لامع، شعری است پخته و برخاسته از دل، چه آنگاه که زبان به انتقاد می گشاید و از روزگار ظلم و ظالمان و محرومیّت محرومان و فساد مفسده جویان فریاد بر می آورد و چه آن زمانی که خالصانه خدا را ستایش می کند و رسولش را مدح می گوید و سر نیاز بر آستان بی نیاز او می ساید: 

 

 

مضمون بعضی از غزل ها لامع حکایت از سلوک و درویشی و ترک تعلق این شاعراز آلودگی های ظاهری و دنیایی دارد و می توان  از طریق این گونه سخنان او به طریقت معنوی او و صفای باطن و پاکی نیت و اندیشۀ او راه یافت. لامع چنان که از سخن و اندیشه های منظوم او بر می آید مردی خلیق و شاعری پاک دل و پاکیزه خوی است. 

عفت کلام دارد و سخن را پیوسته به موعظت و پند و اندرز و تنزیه و تجرید می آراید.

ترک تعلق دنیا و قطع بستگی های ظاهری و تجرید و تفرد از پیوستن و دل بستن به جلوه های فریبندۀ حیات موضوع و مضمون سخن اوست.

و وزن و قافیه و تعبیر و ترکیب و تشبیه و استعاره و صنعت گری و بدیع گرایی، همه را در استخدام بیان حقیقت حال جهان و پایان عبرت آموز حیات انسان و مقصود آفرینش آفریدگار و اعتبار از گذشت روزگار دارد. 

 

 

 

آرامگاه:

 این شاعر ارجمند و گرانمایه در سال 1141 هجری قمری در حدود شصت و پنج سالگی بدرود حیات گفته و در زادگاهش، روستای درمیان به خاک سپرده شده است.

 

منابع

 

1-دیوان لامع ( محمدرفیع بن عبدالکریم درمیانی) به کوشش دکتر محمود رفیعی- دکتر مظاهر مصفّا. 1365، تهران، ناشر دکتر محمود رفیعی

 

2-درمیان نامه با اشاراتی به فورگ، تألیف مفید شاطری، مهدی رفیعی، بهنار نجاتی، 1394، بیرجند، چهار درخت  


گروه خبری : اخبار گوناگون
منبع :
آخرین ویرایش : 1395/01/25 -- 18:20:05
نویسنده : واحد تحریریه
تعداد بازدید : 819